General
Full Entry
More

FIBULA

Grammar
  • Formsfibula, phibula, phibulia
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -ae
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I. instrumentum ad colligendum vel fingendum aptum (praec. in veste, lorica sim.)
  • II. globulus (praec. argenteus auro superductus), quo cingulus vel lora ornabatur
  • III. monile
  • IV. tignus transversus, quo tecti cantaerii iunguntur

Pełne hasło

FIBULA s. PHIBULA s. PHIBULIA, -ae f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • N.
  • L.
[ generis m. ? ŁASKI ComPriv fol. 205a : vestimenta muliebria, anuli et fibuli brachiales (nisi mendum typothetae subest ).]
I. klamra, agrafa, sprzączka; instrumentum ad colligendum vel fingendum aptum (praec. in veste, lorica sim.). Glossa Pol.
APozn I p. 11 (a. 1435) : tunicam ... cum decem paribus f-arum argentearum alias «hafftky».
GLb p. 41 : f-a dicitur ... firmatorium pallii vel cinguli «prząnczka», «hawthka».
Ib. p. 76 : ph-ia, ph-a ... «hawtka», «zakowka».
N.
in libro
MPH V p. 930 (saec. XV ex.) : liber cute rubea superductus cum decem f-is et catena.
ŹrWaw II p. 9 (a. 1501) : graduale ... cum luminacione, introligacione et f-is ... complere.
AKapSąd I p. 581 (a. 1503) : missale cum f-is argenteis deauratis in axamento rubeo.
II. ozdobne okucie (pasa lub uprzęży); globulus (praec. argenteus auro superductus), quo cingulus vel lora ornabatur
Kod Krak p. 394 (a. 1396) : frenum circumcusum parvis f-is
APozn III p. 97 (a. 1504) : frena ... cum f-is alias «pukle trybowane».
ZabDziej IV 1 , p. 46 (a. 1551) : cingulum argenteum cum quatuor f-is alias, «czenzki».
III. ozdobny naszyjnik; monile
StPPP II p. 429 (a. 1437) : f-e «zaponky».
GLb p. 41 : f-a dicitur, qua pectus feminarum ornatur «zaponka». (cf. ib. p. 76).
N.
bracchialis bransoleta; armilla, cf. supra 8.
IV. singulare: belka spajająca krokwie; tignus transversus, quo tecti cantaerii iunguntur
RachWaw p. 209 (a. 1533) : sarratoribus ... ad f-as alias «banthy» super murum ... circa turrim.
Cf. Słownik polszczyzny XVI w. s. v. bant.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)