General
Full Entry
More

FAMULATUS

Grammar
  • Formsfamulatus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -us
  • Part of Speechnoun
  • Gendermasculine
Meaning Outline
  • I.
    • 1. actus ad famuli officium pertinentes, ministerium.
      • a.
      • b.
      • a.
      • b.
      • c.
    • 2. opera, auxilium
  • II. famulandi studium, obsequuium, oboedientia
  • III. familia, famulorum turba (saec. XV-XVI).

Pełne hasło

FAMULATUS, -us m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • N.
  • L.
I.
1. służba, usługiwanie; actus ad famuli officium pertinentes, ministerium.
Praec. in religione. N.
pretium famulatus zapłata, wynagrodzenie za pracę; pretium operae, merces laboris
CorpJP II I p. 448 (a. 1519) : iure statutum est, quod non licet famulo servili et famulae pretium f-us adimere et negligere.
Locut. selectae
a. c. adi. debitus ( KodWp II p. 81, a. 1293 ; ArPrawn I p. 27, a. 1400) , divinus ( CodPom p. 500, a. 1235 et saepius), perpetuus ( KodTyn p. 145, a. 1365) , purus ( Lites 11 p. 252, a. 1283) , sedulus ( AGZ VI 11 p. 71, a. 1423).
b. c. verbis famulatum exhibere ( KodMp II p. 73, a. 1244 ; Lites II p. 252, a. 1283 et saepissime), impendere ( CodPom p. 734, a. 1245 ; KodMp II p. 171, a. 1288 et saepissime), reddere ( KodTyn p. 145, a. 1365).
Constr.
a. sq. gen.
b. sq. circa :
KodMp III p. 258 (a. 1372) : circa idem altare officij diuini f-us (cf. StPPP VII p. 576, a. 1504).
c. sq. in c. abl.
KodKKr I p. 227 (a. 1344) : in ... altaribus ... officij diuini f-us.
2. (pl.) praca, pomoc; opera, auxilium
KodKKr II p. 152 (a. 1390) : fructuosa seruicia ... nobis ... Cristinus operosa sollicitudine exhibuit et adhuc fideles nobis exhibere non desinit f-us.
DŁUG. Op. p. 208 : Cunegundis pro varia aegritudinum ... conditione, varios singulis impendebat f-us (cf. Th. VI 261,23-27 ).
II. usługi, usłużność; famulandi studium, obsequuium, oboedientia
KodMp II p. 73 (a. 1244) : a primeuis puericie sue temporibus nobis gratum exhibuisset seruicium et f-um.
Ib. p. 112 (a. 1260) : reuerendo patri ... abbati ... salutem et debite reuerencie f-um.
Additur
continuus ( DyplMog p. 38, a. 1317) , gratus ( KodMp IV p. 336, a. 1439) , iugis ( Dogiel I p. 71, a. 1474) , promptus (( PommUrk III p. 309, a. 1297 ; ;dicitur item de promptitudine famulatus :
DokKKr I p. 322, a. 1410 : reverendo ... episcopo ... Stanislaus ... obedienciam cum promtitudine f-us.
KodLit p. 363 (a. 1432) : cum omnimoda promptitudine f-us).
Constr.
a. sq. gen.
ArHist V p. 325 (a. 1392-1412) : vestrarum sepius facti et in posterum fiendi Deo duce virtutum f-us ... nos aliciunt ... ut etc.
b. sq. ad:
PommUrk III p. 309 (a. 1297) : ad ... beneplacita promptissimvm f-um.
c. sq. in c. abl.
KodMp II p. 171 (a. 1288) : f-um multipliciter impenzum, tam in ... obsequijs, quam in alijs.
Ita saepius.
III. grono służby; familia, famulorum turba (saec. XV-XVI).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)