General
Full Entry
More

FABRICO

Grammar
  • Formsfabrico
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum
Meaning Outline
  • I. propr. concr. conficere aliquid, facere, construere, praec. aedificare.
    • a. abl.
    • b.
    • c.
  • II. transl. abstr. efficere, aliquid creare, praec. (in malam partem) zmyślać, knuć (coś złego); fingere, machinari

Pełne hasło

FABRICO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • B.
  • Dc.
  • S.
  • A.
  • L.
  • N.
[dep. fabricor admodum raro legitur utroque sensu I et II:
BYSTRZ Log. fol. b IIa: eius mallei vsus est communis omnibus his, qui in arte fabrili fabricantur.
NIC. BŁ. Serm. I p. 82 : Ioseph ... fabricat ligna, sed Deus ... fabricatus est auroram et solem et caetera sidera.]
I. propr. (de concr. ) wytwarzać coś, wyrabiać, zwł. budować; conficere aliquid, facere, construere, praec. aedificare.
Additur
a. abl. quadro lapide (( CodSil(M) I p. 33, a. 1133 ; DŁUG. LibBen I p. 4 ) ;, muro lapideo ( DŁUG. Reg. p. 226, a. 1445) .
b. de aliqua re ( ŹrWaw I p. 23, a. 1464 ; KodWp I p. 386, a. 1268 et saepius).
Item
de novo ( AKap Sąd III p. 126, a. 1508).
c. ex (materia lignea: DŁUG. LibBen I p. 6 ).
N.
o fałszerstwach; de adulterandis pecuniis, sigillis
Lites II p. 297 (a. 1413) : litterae sunt ... false ... quod ... sigillum adulterium est appensum et falso f-tum.
StPPP II p. 265 (a. 1421) : Jassek ... ipsum Petrum diffamauerat dicens, quod ... Petrus f-asset solus pecuniam.
AGZ XVIII p. 165 (a. 1478) : Petrus et Iwan ... inculpati fuerunt, quod ... falsificassent monetam ... et pecunias f-assent ... qui ad iuramentum inducti iuraverunt ... ita nos Deus adiuvat ... quia ... nunquam falsificavimus monetam et ... pecunias f-vimus.
Occ. okuć; ferro instruere
StPPP II p. 296 (a. 1425) : pro sex equis et pro curru undique f-to et desuper tecto.
ArLit VII p. 266 (a. 1476) : currum f-tum, alias «kowanego».
Zsig . p. 39 (a. 1500) : portaverant, cistas ad f-ndum cum laminibus ferreis.
II. transl. (de abstr. ) stworzyć coś, wytworzyć; efficere, aliquid creare, praec. (in malam partem) zmyślać, knuć (coś złego); fingere, machinari, v. gr. adversitatem, commenta fraudium, haeresim, invidiam, malum.
N.
diabolo fabricante za podszeptem, za sprawą diabla; diabolo auctore
ConcPol VI p. 319 (a. 1586) : duellorum usum f-nte diabolo introductum.
Constr.
a. sq. acc.
b. sq. dat.
CodEp III p. 26 (a. 1448) : reverendissimo patri adversitatem ... f-asse.
c. sq. abl.
d. sq. contra:
DŁUG. Op. p. 35 : omnium, quae contra eum regis calliditas f-erat commentorum ignarus.
c. (sine obi. ) sq. supra c. acc.
ArPrawn I p. 217 (saec. XV) : ne hoc facto ... supra dorsum eius f-ent detractores.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)