Ogólne
Pełne hasło
Więcej

NOVELLUS

Gramatyka
  • Formynovellus, novella, novella
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um -ae -ae
  • Część mowyprzymiotnikrzeczownik
  • Rodzajżeńskiżeński
Znaczenia
  • I.
    • A.
      • 1. + oliva iuvencus, recens (de plantis)
      • 2. nuper conditus, institutus
      • 3. recens
    • B.
      • 1. nuper in societatem aliquam receptus iuvenis
      • 2. praesens, qui nunc est
      • 3. tiro
  • II. abs.
    • 1. + olivarum propago recens, praec.
    • 2. iur. iuris canonici supplementum

Pełne hasło

NOVELLUS, -a, -um
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • A.
I. adi.
A. de rebus
1. młody, świeży; iuvencus, recens (de plantis). In imagine α. oliva (alluditur ad Vlg. Ps. 177,3) de BVMaria
CantMAe I nr. 24, v. 5a (saec. XIV) : salve ferax et ri-a que oliva diceris.
β. plantatio (e Vlg. Ps. 142,12) de mona sterio nuper condito CodSil(M) III p.
107 (a. 1225) : territorium autem hoc n-a plantatio similiter cum omni iure habeat sicut domus Lubensis suum.
DyplMog p. 15 (a. 1244) : intuitu n-ae plantationis ... in praefato territorio plantatae.
DokMp II p. 246 (a. 1437) : eandem ecclesiam ad unam marcam propter eius n-am plantacionem tantummodo ponimus et taxamus.
2. nowo założony; nuper conditus, institutus
KodLit p. 17 (a. 1254) : ecclesiam ... commissam adhuc n-am et teneram ... debemus prevenire.
KodWp II p. 27 (a. 1290) : n-am villam Iwani militis.
KrMU p. 55 (a. 1407) : circa istam n-am Universitatem incepta non sint consumata.
3. nowo, dodatkowo wprowadzony; recens
Lites (Ch) I p. 61 (a. 1320) : in n-a constitucione Clementina De verborum significacione.
Simili sensu
abs. loco subst. novella , -ae f. cf. infra II 2.
B. de hominibus
1. nowy, świeżo przyjęty do jakiejś wspólnoty; nuper in societatem aliquam receptus
LibDisp p. 34 (a. 1424) : multos Christianos n-os graui nece occidistis.
KrMU p. 81 (a. 1430) : pro reverencia et honestate finali n-orum incipiencium una questio est proponenda.
ChrClar p. 436 : fratribus n-is Deus ... adiungere ... dignatus est quam plures.
Occ. młody; iuvenis
SCARB. Glor. p. 157 : hominem in aetate n-a.
2. kolejny, obecny; praesens, qui nunc est
KodMp II p. 105 (a. 1256) : per ignoranciam n-orum successorum ... facta salutaria ... predecessorum ruina violacionis solent innotari.
Ib. I p. 119 (a. 1281) : ne ... quispiam n-orum successorum ... venditionem prehabitam ... presumat irritare.
Ita saepius usque ad saec. XVI.
3. początkujący, taki, który ma elementarne wykształcenie; tiro
Gramm. p. 212 (saec. XIV—XV) : o clericuli, versus retinete n-i.
GŁOG. Alex. I fol. B IIb : n-us dicitur ille, qui aliqualiter imbutus est in puerilibus.
II. abs. pro subst. novella,, -ae f.
1. młody pęd; propago recens, praec. olivarum (e Vlg. Ps. 127,3)
KodUJ I p. 113 (a. 1416) : Cracoviensis universitas, quae in sua novitate sicut n-ae olivarum in campo fidei audacter militans fructificat.
CIOŁ. Lib. I p. 14 (a. 1424) : erit enim coniux sua vobis tamquam vitis habundans in lateribus domini vestri et filii sui tamquam n-ae oliuarum in circuitu potencie vestre.
Ita saepissime.
2. iur. uzupełnienie do prawa kanonicznego; iuris canonici supplementum
Ztschr. V p. 132 (a. 1395) : domini ... consenserunt, quod libros magistri ... Kyner videlicet n-am decretorum in uno volumine, n-am Sexti ... Leonardus ... habeat ad usum suum.
Concl. p. 19 (a. 1454) : n-am super quinque libros decretalium emendatam.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)