Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MURMUR

Gramatyka
  • Formymurmur
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -uris
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. propr.
    • A.
      • 1.
        • a. susurrus, susurratio
        • b. rumor
        • c. sonus
      • 2.
        • a. mugitus, gannitus (saec. XV—XVI).
        • b. (apum) susurrus
    • B.
      • 1. susurrus, sonitus.
      • 2. stridor, crepitus
  • II. transl. murmuratio cum indignatione edita.
    • α. + murmur serere
    • β. + murmur est
    • γ. + aliquem in murmur commovere:

Pełne hasło

MURMUR, -uris n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
  • A.
  • L.
  • N.
[generis m. infra 561,7; 4; 27 ,cf. Th. VIII1675,7 sqq.]
I. propr.
A. animantium
1. hominum
a. cicha rozmowa, szept; susurrus, susurratio
ArHist V p. 338 (saec. XV med.med) : vicarii nullam ... devotionem in suis actibus ostendunt, ymo murmurationibus, risibus ac levitatibus intendunt ... quare vobis ... mandamus, quatinus ... omni levitate, m-e ac quibuslibet dissolutionibus amputatis etc.
StKapWł p. 37 (a. 1500) : omnes praelati et canonici stent in stallis absque m-e in oratione.
Additur
verborum :
Tom. X p. 214 (a. 1528) : non credere, non demereri misericordiam Dei jejunio, castigatione, verborum m-e (i. tacita oratione ) pecuniarum oblatione.
b. po głoska, plotka; rumor
CALLIM. Hist. p. 102,32 : cum manasset m-ur oppidanos de traditione agitare.
ZabDziej II p. 446 (a. 1497) : mulierem coniugatam dimitteret ... ne tantus m-ur ageretur de eo.
c. dźwięk, odgłos; sonus
DŁUG. Hist. I p. 335 (=II p. 98 ed. nov.) : coepit ingemiscere, ut querelae ... eius m-ur a rege fuerit exauditus.
AKapSąd II p. 819 (a. 1521) : audivit m-ur seu rumorem hominum in cimiterio existentium, non intellexit aliqua verba.
Constr.
a. sq. gen. b. sq. de c. sq. in c. abl. d. sq. acc. c. inf. —3.
2. animalium
a. ryk, skomlenie; mugitus, gannitus (saec. XV—XVI).
b. brzęczenie; (apum) susurrus ( HUSSOV. p. 19, v. 266).
B. rerum
1. szum, szmer,szemranie; susurrus, sonitus.
2. skrzypienie,turkot; stridor, crepitus
StPPP X p. 66 (saec. XV in.in) : si quandoque artus brevissima quiete sompni componere contigisset, aut curruum m-e, aut tubarum canore .., recesserit somnus.
II. transl. szemranie,pomruk niezadowolenia; murmuratio cum indignatione edita.
N. locut.
α. murmur serere :
DŁUG. Hist. II p. 129 (= III p. 146 ed. nov.): Polonorum milites ... serebant querelas et m-a ... non legitimum bellum Kazimirum ... suscepisse.
β. murmur est :
Tom. XIII p. 11 (a. 1531) : de ... varietate monetae magnus m-ur est.
γ. aliquem in murmur commovere:
DŁUG. Hist. V p. 359 : responsio parum sensata concionem totam in m-ur commovit.
Constr. sq.
de , cf. Th. VIII 1676,80 sqq.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)