Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MONITIO

Gramatyka
  • Formymonitio, monicio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. actus monendi, praemonitio, reprehensio.
    • α. iur. actus aliquid ex iure vindicandi (praec. aes alienum solvendum)
    • β. eccl.
    • α.
    • β.
  • II.
    • 1. actus certiorem faciendi, denuntiatio
    • 2. + restium evocatio ad bellum circummissis restibus facta
    • 3. iur. ad ius vocatio

Pełne hasło

MONITIO s. MONICIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
I. upomnienie, napomnienie,przestroga; actus monendi, praemonitio, reprehensio.
Dicitur
pia ( KodWp I p. 191, a. 1240) , salubris ( AKapSąd III p. 41, a. 1473).
Praec.
α. iur. upomnienie o dopełnienie zobowiązania (zwł.o zwrot długu); actus aliquid ex iure vindicandi (praec. aes alienum solvendum)
LhnUrk I p. 122 (a. 1312) : quicunque ... pro iuvamine monebuntur, infra quatuor septimanas a die m-is eis ducibus debent subsidium prestare.
KodPol I p. 191 (a. 1341) : si nos in dicto termino ... prefatam peccunie summam non persoluerimus, extunc cum moniti erimus, infra mensem diem m-is immediate sequentem ... Crakouiam cum ... fideiussoribus nostris intrabimus.
ArPrawn X p. 31 (a. 1394) : quilibet iuratus pronuntiatur contumax, quia in termino m-is ... penas ... solvendas compromissas non solverunt.
β. eccl. canonica ( KodMp II p. 247, a. 1320—1326 et saepius; additur trina: CodEp II p. 319, a. 1433) , officii pastoralis ( AKapSąd III p. 35, a. 1472 et saepius).
Distinguitur
prima ( ArHist. XII p. 319, a. 1393) , secunda ( ib. p. 320, a. 1393) , tertia (peremptoria ib. ; simili sensu fatalis: DŁUG. Hist. I p. 366 = 11 p. 130 ed.nov.)
Constr.
a. sq. gen. obi. , v. gr. resumptionis pecuniae ( ARect I p. 162, a. 1479). Cf. Th. VIII 1419,69 sq. b. sq. pro :
*KodKKr I p. 66 (a. 1256) : pro huiusmodi excessibus ... m-e premissa.
Iuncturae nominales
monitionis edictum ( DokKKr I p. 32, a. 1313 et saepius), litterae (contra aliquem: AKapSąd III p. 73, a. 1499), item processus ( ib. II p. 17, a. 1415).
Iuncturae verbales
α. monitionem (contra, in, super aliquem) dare ( ŹrWaw I p. 1, a. 1440 et saepius), decernere ( AKapSąd II p. 35, a. 1418) , facere ( KsgŁawKr p. 248, a. 1394) , promulgare ( AKapSąd II p. 37, a. 1418 ; ŹrWaw I p. 61, a. 1480) , (pro)ferre ( AKapSąd I p. 5, a. 1430 ; PrPrz p. 91, a. 1439) ; simili sensu monitione aliquem corrigere ( AKap Sąd III p. 35, a. 1472) , compellere (ad aliquid praestandum: StSyn III p. 43 ) , inclinare et inducere ( KodMp III p. 307, a. 1377) , praemonere ( CodEp I 1, p. 45, a. 1418 ; item monitionis edicto monere: DokKKr I p. 32, a. 1313) , sollicitare ( KodWp I p. 191, a. 1240).
Opp.
monitionem resolvere ( KodUJ III p. 100, a. 1428) , vim monitionis suspendere ( AKapSąd I p. 5, a. 1430).
β. monitionem advertere ( DokMp II p. 260, a. 1437 ; simili sensu monitioni se subicere ( Lites II p. 455, a. 1410).
Opp.
monitioni reniti ( AKapSąd III p. 41, a. 1473) , a monitione appellare (ad Sedem Apostolicam: ArPrawn I p. 12, a. 1400) .
II.
1. zawiadomienie; actus certiorem faciendi, denuntiatio
Tom. X p. 396 (a. 1528) : de qua victoria ... in praesentiarum supervenerit altera m-o.
2. restium rozesłanie wici; evocatio ad bellum circummissis restibus facta
CorpJP III p. 53 (a. 1507) : omnibus ... strictissime mandando imponat palatinus, ut sint parati ad primam m-em restium, ut ad locum pro tempore ad id deputatum ... se moveant.
3. iur. zawiadomienie o terminie rozprawy sądowej, wezwanie do sądu, tzw. obesłanie; ad ius vocatio
StPPP VI p. 220 (a. 1523) : a m-e ad iudicium spirituale pro annuo censu ... eliberare.
Cf. MONEO II 1.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)