Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MOLESTO

Gramatyka
  • Formymolesto, molestans
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
  • Część mowy
Znaczenia
  • I. propr.
    • A. molestia afficere, vexare, infestare aliquem, molestiam alicui inferre. verberare, percutere
    • B.
      • 1. dolere, excruciari
      • 2. recusare, nolle
  • II. transl. impedire, impedimento esse, obstare,prohibere

Pełne hasło

MOLESTO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
  • A.
  • K.
[ pass. pro act. DokMp I p. 112 (a. 1358) : iura Polonicalia, quae ... ius Theutonicum consueverunt impedire et ... molestari. ]
I. propr.
A. act. dręczyć, nękać, niepokoić, napastować; molestia afficere, vexare, infestare aliquem, molestiam alicui inferre. Occ. fere i. q. bić, chłostać; verberare, percutere
AGZ XI p. 15 (a. 1425) : dixi ipsis, quod exirent de silva mea, alioquin m-bimini.
Ib. infra illum inhibui percudere et m-re.
Praec.
iur. dręczyć, niepokoić pozwami sądowymi lub zaprzeczaniem praw; aliquem accusationibus, vindiciis, vocationibus in ius vexare
KodMp I p. 25 (a. 1236) : cum ... super uilla ... a ... fratribus ... coram nobis m-rentur.
DokMp IV p. 12 (a. 1262) : si quis ... domum ... conatus fuerit super hoc m-re.
Ita saepe.
Syn.
impedire ( KodMp IV p. 24, a. 1388 et saepius),impetere ( KodWp III p. 601, a. 1388) , (perturbare ( DokMp I p. 209, a. 1380 ; AKapSąd II p. 116, a. 1439 et saepius).
Constr.
a. sq. abl. b. sq. in c. abl.
Lites I p. 296 (a. 1339) : promiserat ... quod non inquietaret nec m-ret eundem in dicta terra.
KodMp IV p. 24 (a. 1388) : conuentum in villis pretactis ... non impedient nec m-bunt.
Ita saepius. c. sq. pro :
StPPP VIII p. 318 (a. 1388) : pro eisdem causis ipsum non debet m-re.
Ib. VI p. 358 (a. 1527) : ab omnibus citationibus ... processibus ... quibus ... pro ... bonis m-batur.
d. sq. super cf. et saepius.
B. mediopass.
1. dręczyć się, boleć; dolere, excruciari
IurMas III p. 238 (a. 1390) : si ... amici ipsius m-rentur et dolerent pro collo ipsius.
SprawWęg p. 34 (a. 1400—1434) : quod ... Baliczky ... sine scitu nostro fecit, de quo utique ex intimis m-amur.
COPERN. OpM p. 72 : fratrem te nuper sepelivisse aiunt et in planctum inconsolabilem valde m-ri (Gr. δυσφορεῖν).
Inde
part. praes. molestans zmartwiony, żałujący; dolens, tristis
AKapSąd II p. 392 (a. 1459) : molestia occupatus fui ... condolens, quia neglex matutinum et ipsi viderunt me m-ntem.
2. wzbraniać się, odmawiać; recusare, nolle
KsgKaz p.5 (a. 1399) : non m-or dare istos IIIIor grossos pro pena.
II. transl. (aliquem vel aliquid) utrudniać, uniemożliwiać, przeszkadzać (komuś w czymś), podważać; impedire, impedimento esse, obstare,prohibere
KodMp II p. 28 (a. 1220) : ne quis dictos fratres ... possit quocumque modo in predictis decimis m-re.
KodWp II p. 216 (a. 1302) : nulli ... libertates ... violare ac m-re presumant.
Ita saepius.
Syn. et iuxta posita
impedire ( DokMp I p. 112, a. 1358 et saepius), infringere ( PommUrk V p. 69, a. 1312) , perturbare ( DokMp IV p. 144, a. 1368 et saepius), violare ( ).
Constr. sq.
in c. abl. et
KodMp IV p. 24 (a. 1388) : fratres ... abbatem ... in villis pretactis ... non impedient nec m-bunt.
Praec.
iur. podawać w wątpliwość prawomocność czynności prawnej, aktu prawnego; negotia et actiones iuris civilis irrita esse dicere
KodWp I p. 33 (saec. XIII) : ne ergo hec circuicio per aliquem in posterum m-etur, presentem paginam sigilli nostri appensione duximus roborandam.
Ib. IV p. 10 (a. 1280) : ne ... donatio per aliquem in posterum m-etur.
Ita saepius.
Syn.
impedire ( DokMp VII p. 11, a. 1418) .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)