- NGl.
- B.
- L.
I.
phil.
1.
(sensu metaphysico) modalny, dotyczący modalności jako sposobu istnienia;
qui ad modum
(cf.
s.
v. V A)
spectat
MatFil II p. 18 (saec. XV in.) : omnis compositio vel est substantialis vel accidentalis vel m-is.
Ib. IV p. 75 (saec. XV) : quod ... essentia posset intelligi sine esse, hoc facit diversitas m-is.
STOB. Sign. fol. a IIIb : distinctio m-is est inter quiditatem et modum intrinsecum illius quiditatis, vt inter hominem et eius existentiam (cf. id. Intr. fol. a IIb).
2.
sensu logico
a.
propositio
zdanie modalne, tj. wyrażające
konieczność, przypadkowość, możliwość lub niemożliwość; definitur
BYSTRZ. Log. fol. E Ia : propositio m-is est illa, que modificatur aliquo istorum quatuor modorum: possibile, contingens, impossibile aut necesse.
WROC. Dial. fol. D IIIa : omnia nomina adiectiua et aduerbia dicuntur modi ... ergo omnis propositio, in qua ponitur aliquod nomen adiectiuum vel aduerbium, potest dici m-is.
Ib. fol. A VIIa : propositio cathegorica ... m-is est illa, que est de inherencia modificata subiecti cum predicato, vt: hominem possibile est currere.
Opp.
de inesse (
BYSTRZ. Log. fol. x IIIb : duplices sunt propositiones cathegorice, quaedam sunt m-es, alie sunt de inesse).Cf. MODUS V B 3.
Distinguitur
α. de necessario, de impossibili, de possibili, de
contingenti (
BYSTRZ. AnalPr fol. c VIb).
β. composita (de sensu composito); opp. divisa (de sensu
diviso)
WROCŁ. Dial. fol. D IIIb
;
ib. fol. E IIa.
;
Simili sensu
abs. loco subst.
modalis,,
-is
f.
GŁOG. Don. fol. OVIIb : primo tractatu de m-bus Petrus Hispanus ... dicit, quod adverbium determinat totam propositionem.
N.
extra textus phil.
KrMU p. 84,31 (a. fere 1416) : disserunt de viciis modestie oppositis, qui opposiciones m-ium non cognoscunt in argumentis.
b.
dotyczący
trybu sylogizmu; qui ad syllogismi modum
(cf.
s. v.V B
3) pertinet
WROCŁ. Dial. fol. G Ib : coniugatio praemissarum est ... figuralis et m-is simul, quando aliquis silogismus fit in modo et figura simul.
N.
abs. loco subst.
modale,,
-is
n.
:
ib. fol. E IVa : sunt... aliqui, qui dicunt passionem ipsius silogismi esse m-e vel figurale.
II.
mus.
pausa
pauza muzyczna, wypełniająca okres trwania najdłuższej nuty w tonacji mensuralnej (także znak graficzny tej pauzy);
quae unius
notae longae spatium explet (etiam signum scriptum, quo pausa huiusmodi indicatur)
MONET. fol. D IVb : pausarum alia m-is, longa, brevis, semibrevis.
Ib. infra m-is pausa est tractus ab vna linea ad quartam deductus, tria tegens spacia, notule longe perfecte equiualens.