Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MASTICO

Gramatyka
  • Formymastico
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I. propr. dentibus comminuere, mandere. gustare
  • II. med.transl. ruminari, deliberare, examinare

Pełne hasło

MASTICO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • A.
  • Ha.
  • L.
  • N.
[part. perf. masticiatus ? infra 48. mastigatus : MPH II p. 844 (saec. XIV med.) : sagenam mastigatam i. q. dentibus laceratam.]
I. propr. gryźć, rozgryzać, żuć; dentibus comminuere, mandere. Glossa Pol.
RFil XXIV p. 87 (a. 1418) : m-tum «rozżwany» panem.
Occ. smakować; gustare
KADŁUB. p. 110 : ipsa operis elegancia, forme festivitas, dulcissimo illum cordis palato indesinenter ostendit m-asse.
II. transl. rozważać, roztrząsać, rozpatrywać, badać; ruminari, deliberare, examinare
DokKKr I p. 97 (a. 1369) : nosque Przemyslaus dux ... adiuncto nobis capellano nostro ... homicidium presbyterorum predictorum ... m-vimus studiose.
KodKKr II p. 294 (a. 1403) : contentorum serie et tenore debite m-tis et cum exacta diligencia recensitis.
KodPol II p. 357 (a. 1403) : nos iudex ... predictis ... auditis et debite m-tis ... decimam ... plebano ... adiudicamus.
Ib. I p. 278 (a. 1406) : materia questionis ... sufficienter auscultata et m-ta.
Ita saepissime usque ad saec. XVI med. Accedunt adv. vel adv. dicta, v. gr. acutius ( MPH V p. 1000, saec. XV) , accurate ( AKapSąd II p. 146, a. 1445) , bene ( KsgZPozn p. 8, a. 1400) , debite ( et KodPol II p. 357, a. 1403) , diligenti indagine ( ArPrawn V p. 374, a. 1476) , cum diligentia ( DokKKr II p. 35, a. 1419) , studiose (cf. ), sufficienter ( DokMp I p. 109, a. 1357 ; KodPol I p. 278, a. 1406).
Syn. et iuxta posita
deliberare ( ArPrawn IV p. 447, a. 1408) , digerere ( DokKKr II p. 35, a. 1419) , discutere (aequa lance iustitiae: ArHist V p. 110, a. 1453) , inspicere ( KodKKr II p. 294, a. 1403 et saepius), ruminare ( KodMp IV p. 461, a. 1447) , scrutari ( MPH V p. 1000, saec. XV).
N. locut.
masticato (et sano vel maturo) consilio po namyśle, rozwadze; consulte, re diligenter considerata
DokMp I p. 109 (a. 1357) : nos vero de premissis maturo consilio prehabito et sufficienter m-to ... adiudicamus etc.
Ib. IV p. 121 (a. 1362) : in optima ... valitudine antecedenteque m-to et sano ipsorum amicorum consilio ... allodium ... libere resignarunt.
LiegnUB p. 255 (a. 1402) : maturis et m-ciatis deliberationibus et sanis praecedentibus consiliis.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)