- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- A.
- Ha.
- N.
- K.
- O.
StPPP VIII p. 406 (a. 1397) : ad mandatum domini regis litteralem.
Ib. p. 539 (a. 1398) : ad mandatum domine nostre regine litteralem.Cf. etiam ib. p. 879 (a. 1400) et AGZ XIV p. 78 (a. 1443) .]
I.
1.
polecenie, zlecenie, rozporządzenie, rozkaz, zarządzenie;
iussum, praeceptum, imperium.
Glossae
Pol.
StPPP II p. 810 (a. 1476) : in ipsius necessitate, alias «na yego potrzebye», non destruxit, nec ipsius m-o, alias «ani jego kaszną».
GLcerv p. 627 : m-um est specialis constitutio principis «mandat».
Distinguitur
litterale (
RachJag
p. 34, a.
1389
et saepe; eodem sensu
super litteram
ib.
p. 111, a.
1389)
et
vocale
(
ib.
p. 176, a.
1394
et saepius; item
verbale:
ib.
p. 34, a.
1389
et saepius; immo
oretenus :
AGZ XV p. 248, a. 1487 : ex m-o speciali oretenus Kazimiri regis vallavit vadium); etiam regale ( StPPP VIII p. 325, a. 1389 ; regium: AGZ XV p. 247, a. 1487 et saepius).
Iuncturae potiores selectae
a.
adverbiales
α. ad alicuius mandatum (
KsgŁawKr
p. 114,
a. 1374
et vulgo), item iuxta (
RachJag
p. 208,
a. 1394)
, per (
StPPP VIII
p. 69, a.
1382
et saepius),
secundum mandatum (
KsgŁawKr
p. 76, a.
1372)
.
β. alicuius mandato (
StPPP VIII
p. 28, a.
1381
et saepius), item de (
DokMp IV
p. 9, a.
1235
et vulgo), ex mandato (
KodMp II
p. 37, a.
1227
et saepe).
b.
verbales
α. mandatum alicui dare,
facere sim.
β.
in mandatis (firmis
sim.)
alicui dare
i. q. imperare
AnnMP p. 29 (a. 1251) : dans cunctis baronibus ... firmiter in m-is, ut ... properarent.
DokMp I p. 261 (a. 1394) : vobis ... damus in m-is, quatenus praedictas villas ... nullatenus impedire praesumatis.Ita vulgo. Eodem sensu in mandatum :
KodTyn p. 189 (a. 1402) : quando ... rex ... regnicolis ... dederit in m-um.
Item
in mandatis committere :
AGZ XIII p. 313 (a. 1449) : vestris fidelitatibus nostris firmis comittimus in m-is ... quatenus etc.
γ.
in mandatis habere
otrzymać rozkazy; iussa accipere, iuberi
DokLub p. 175 (a. 1407) : quousque aliud a nobis habueritis in m-is.
ArPrawn X p. 417 (a. 1414) : nichil omnino attemptare debemus tamdiu, quousque aliud haberemus in m-is.
CodEp III p. 109 (a. 1461) : donec a nobis aliud habueritis in m-is.
c.
nominales
α.
litterae mandati (mandata litterarum)
polecenie pisemne; imperium perscriptum
AGZ XIV p. 328 (a. 1452) : iuxta literas m-i regie magestatis.
Ib. XIX p. 234 (a. 1482) : m-a litterarum domini regis pro persona domini Jariczowsky.
Tom. VII p. 229 (a. 1525) : hi debent publici m-i literis ad dominos suos ... remitti.
β.
iur.
ad querelam
et
abs. : pozew sądowy w postępowaniu egzekucyjnym; vocatio in ius in actione iudicati
AGZ XIII p. 549 (a. 1467) : non sum citatus m-o sed citacione; et in instanti ipsum m-um est datum ad legendum, ubi statim est m-um non citacio inventum. Ib. infra procurator terminum vigore m-i attemptavit.
Ib. XV p. 407 (a. 1500) : quid habetis inter vos, si cittacionem vel m-um ad querelam?Ita saepius.
Syn.
innotescentia
(
StPPP III
p. 46
).
N.
definitionem
Constr.
a.
sq.
ad
(c.
gerund.).
b.
sq.
de
(c.
gerund.).
c.
sq.
quomodo?
AGZ XIX p. 471 (a. 1500) : ex m-o domini pallatini, quomodo fecit ius consedere super Iudeum.
2.
eccl.
a.
przykazanie Boże (zwł. o dekalogu);
Dei praeceptum (in primis dicitur
de praeceptis decalogi).
b.
ceremonia umywania nóg w W. Czwartek lub
W. Sobotę (podczas której śpiewano werset z Vlg.
Ioan. 13,34
mandatum novum do vobis);
ritus sollemnis pedum lavandorum, qui in maioris
hebdomadae feria quinta vel sabbato celebrabatur
(dum verba
mandatum novum do vobis,
Vlg.
Ioan. 13,34
canebantur)
BRUNO Qfr p. 417 (= p. 69, 10 K.) : post factum m-um, quod diuinam caritatem in memoriam reducere animabus monachorum solet.
MPH II p. 53 (= EBO p. 98 ) : in curia dominicali ... ubi autenticum m-um cum suis more sollempni celebravit.
II.
pełnomocnictwo, upoważnienie; auctoritas, licentia rerum agendarum
alicui concessa
Lites (Ch.) I p. 52 (a. 1320) : ut ... per ... suos procuratores cum legali m-o destinatos ad audiendam diffinitivam sentenciam compareant.
Ib. p. 4 : pars ... m-um, an ... hoc tamquam procurator posset facere, requirebat.Ita vulgo. Glossa Pol.
GLcerv p. 627 : m-um procuratorium est plenipotentia «moc».
Additur
α.
adi.
,
v.
gr. legale (
),
plenum (
ArPrawn X
p. 38, a.
1394
et vulgo;
plenarium
ib.
p. 455, a.
1415
;
N.
plenius et minus
plenum:
Lites II
p. 94, a.
1413
; item
plenissimum:
KodPol I
p. 361, a.
1501)
, procuratorium
(
),
speciale (
Lites (Ch.)
I
p. 5, a.
1320)
, sufficiens (
CodEp III
p. 184,
a. 1474).
β.
gen.
,
v.
gr. procurationis (
KodMp IV
p. 262, a.
1431
et saepius).
Syn.
auctoritas (
DŁUG. Hist. IV
p. 142
et saepius), facultas (
CodEp III
p. 184, a.
1474)
, licentia (
AKapSąd III
p. 174, a.
1513)
, plenum posse (
ib.
), procuratio (
KodMp II
p. 208, a.
1303)
, procuratorium (
Lites I (Ch.)
p. 4, a.
1320
et saepius).
Constr.
a.
sq.
gen.
gerundii
AKapSąd II p. 755 (a. 1511) : dans ... executoribus plenum m-um ... dispensandi omniaque ... faciendi.
Ib. III p. 167 (a. 1513) : dans ... eisdem plenum m-um ... testamentum exequendi.Ita saepius. b. sq. ad:
DŁUG. Hist. IV p. 481 : consiliarios Lithuaniam ... transmittit ... dato eis ad omnia pleno m-o.
Ib. V p. 412 : an ad conficiendam pacem magistri et ordinis haberent m-um.Ita saepius. c. sq. super c. acc.
KsgŁawKr p. 312 (a. 1397) : habens super hoc plenum m-um a dominis consulibus.