Ogólne
Pełne hasło
Więcej

HORARIUS

Gramatyka
  • Formyhorarius, horarius
  • Etymologiahora
  • Odmiana -a, -um -ii
  • Część mowyprzymiotnikrzeczownik
  • Rodzaj
Znaczenia
  • I.
    • 1. propr. qui ad horas pertinet, praec.
      • a. qui horas indicat, designat qui unius horae est
    • 2. transl.+ preces qui ad hor as canonicas pertinet, praec. i. q. horae canonicae
  • II. qui ad artem horologia conficiendi pertinet

Pełne hasło

HORARIUS, -a, -um (hora)
  • F.
  • Dc.
  • L.
  • N.
I.
1. propr. dotyczący godzin, godzinowy; qui ad horas pertinet, praec.
a. wskazujący, wyznaczający godziny; qui horas indicat, designat
FRANCO p. 372 : in qua tabula construantur linee h-e ut in quadrante.
Concl. p. 155 (a. 1522) : pro horologio ... cum ... indice h-o.
b. (
pro gen. horae)
dotyczący jednej godziny; qui unius horae est
COPERN. Rv . p. 79 : differentia ... unius temporis partem non excedat, quaeque in h-o spacio centesimam solummodo et quinquagesimam effi cit.
Ib. p. 111 : videtur autem sol XXIIII horarum spacio unum fere gradum pertransire: veniunt pro h-a portione scrupula II semis.
Ib. p. 259 : Rhodos extante h-o propior nobis est quam Alexandria.
Inde
abs. loco subst. horarius,, -ii m. godzina; i. fere q. hora
GLb p. 49 : h-us «yedna długa godzina».
2. transl. dotyczący godzin kanonicznych lub z nimi związany; qui ad hor as canonicas pertinet, praec. preces brewiarzowe modlitwy kapłańskie; i. q. horae canonicae
MPH VI p. 617 (saec. XVI) : in precibus h-iis ad recitationem psalmorum pausationes dimidiantes versus ... servavit accurate.
Inde
liber brewiarz; qui horas canonicas perscriptas continet
GLb p. 57 : liber h-us, «viatik».
Cf. HORARIUM II.
II. zegarmistrzowski, tj. dotyczący kunsztu sporządzania zegarów; qui ad artem horologia conficiendi pertinet
CracArt II p. 331 (a. 1536) : horalogiorum magister se obligavit... editurum artis h-e specimen seu experimentum alias «stucky» ... et nullam aliam artem cadere preter h-am.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)