Ogólne
Pełne hasło
Więcej

HIERARCHICUS

Gramatyka
  • Formyhierarchicus, ierarchicus
  • EtymologiaGr. ἱεραρχικός
  • Odmiana -a, -um
  • Część mowyprzymiotnik
Znaczenia
  • qui superioribus inferioribusque quasi elementis constat
    • 1. caelestis
    • 2.
      • a. in aliquo ordinis gradu constitutus
      • b. summus

Pełne hasło

HIERARCHICUS s. IERARCHICUS, -a, -um (Gr. ἱεραρχικός)
  • Bl.
  • S.
  • L.
  • A.
hierarchiczny, oparty na zasadzie hierarchii, tj. złożony z elementów nadrzędnych i podrzędnych; qui superioribus inferioribusque quasi elementis constat
1. de rebus
MATTH. Prax. p. 162 : tam angelici quam ecclesiastici gradus sunt divisi in primos, medios et ultimos ordines operationis secundum h-as discretiones.
*JAC. PAR. II p. 353 (a. 1416) : sacro collegio vel senatui apostolorum succedit in ordine h-o sacrum collegium cardinalium.
*CodEp II p. 206 (a. 1427) : heresis ... destruit omnem i-um civilemque et politicum ordinem.
Ita saepius. Occ. niebiański; caelestis
DŁUG. Op. p. 69 : anima eius s. Stanislai ... in regnum Dei cum insigni triumpho recepta, consociata h-is splendoribus.
N.
actus hierarchicos exercere sprawować obowiązki związane ze stanowiskiem kościelnym; officiis ad munus eccl. pertinentibus fungi
KodUJ II p. 178 (a. 1456) : rector ... et magistri ... debebunt ad utramque dictarum ecclesiarum viros ... potentes et valentes actus h-os exercere, utpote oves ... praedicatione verbi Dei ... illuminare ... sacramenta ecclesiastica ministranda perficere ... nobis praesentare.
Dicitur etiam de angelis
NIC. BŁ. Serm. I p. 414 : coepit Christus angelos illuminare secundum actus h-os, ut essent clariores quam ante, cum ibi fit hierarchia quantum ad humanitatem.
2. de hominibus
a. mający swoje miejsce w hierarchii; in aliquo ordinis gradu constitutus
MATTH. Prax. p. 162 : bene ordinata hierarchia, tam angelica quam humana, habet in se etiam primas, medias et ultimas ordinationes, scilicet quas unusquisque, sive angelus sive homo h-us, id est bene ordinatus, percipit secundum propriam capacitatem.
Cf. HIERARCHIA I 2.
b. najwyższego stopnia; summus
PrzMog p. 31 : h-os illos, eciam in celesti conclavi ritissime electos, sanctos puta ... Auggustinum ... Ambrosium etc.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)