- F.
- Th.
- S.
I.
1.
ta, która czymś rządzi, kieruje; quae aliquid regit, moderatrix, v.
gr.
omnium rerum (de s. Trinitate:
PommUrk V
p. 203, a.
1314)
, rerum humanarum
(de fortuna:
Tom. I
p. 19, a.
1507).
2.
ta, która czymś
zarządza w czyimś imieniu, zarządczyni, administratorka; quae
aliquid loco alterius ad
ministrat
StPPP VI p. 148 (a. 1519) : Rosa ... g-x bonorum et domus eorum paternae (cf. ib. supra domum et curiam ... sub absentia sui germani ... gubernabat et providebat).Praec. regentka zarządzająca państwem w okresie maloletniości lub nieobecności władcy; quae rege absente vel nondum adulto rem publicam administrat
ArPrawn VI p. 21 (a. 1464) : Barbarae ducissae et g-is Mazoviae, matris ... ducum.
Tom. VI p. 192 (a. 1523) : instructio ... a ... domina Margaretha, archiduce Austriae, g-e per oratorem explicanda.Ita saepius saec. XVI.
II.
1.
ta, która ma
kogoś (lub coś) w swojej opiece, opiekunka, protektorka; quae
alicuius (rei) curam gerit, patrona
VHedv p. 520 : monasterii, cuius ipsa fundatrix erat, adhuc promotrix et g-x esse diucius cupiebat.
PP II p. 59 (a. 1448) : aree per nobilem ... Pyechnam ... egrorum g-em pro releuamine ... egrorum emte.
N.
glossas Pol.
RFil XXV p. 135 (saec. XV med.med) : auxiliatrix vel g-x ... «zaszcziczelka albo sczyth».
2.
iur. ta,
która sprawuje przewidzianą
prawem opiekę nad dziećmi nie
posiadającymi lat sprawnych oraz nad ich majątkiem; pupillorum patrona lege
instituta
ArHist III p. 252 (a. 1415) : respondit quedam domina, tutrix et g-x puerorum.
KodMp IV p. 261 (a. 1431) : pro ... Sophia regina ... genitrice ... dominorum Vladislai et Casimiri, tamquam tutrice et g-e eorum.Ita passim saec. XV—XVI.