Ogólne
Pełne hasło
Więcej

GRATIFICO

Gramatyka
  • Formygratifico, grathifico
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I.
    • 1. gratiam praestare, largiri, impertire, gratia donare
    • 2.
      • a. gratum alicui facere, beneficium dare.
      • b. delectari, laetari, gaudere
  • II. iur. approbare, ratum habere, confirmare, accipere (praec. acta publica)

Pełne hasło

GRATIFICO s. GRATHIFICO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • N.
  • L.
I.
1. udzielić (użyczyć) łaski, obdarzyć łaską; gratiam praestare, largiri, impertire, gratia donare
NIC. BŁ. Serm. II p. 30 : in qua gratia g-uit nos Deus in dilecto Filio suo, id est gratos nos fecit (e Vlg. Eph. 1,6 ).
ModlWW p. 24 : mater gracie, g-a me gracia illius (i. Christi ).
Cf. Th. VI 2241,35 sqq.
2.
a. sprawić komuś przyjemność, wyświadczyć przysługę, zadośćuczynić; gratum alicui facere, beneficium dare.
N.
alicui rei
StCrac p. 80 (a. 1556) : postulationi illius g-re volentes.
Cf. Th. VI 2241,1 sq.
N. eodem sensu refl.
DŁUG. Hist. I p. 283 (= II p. 43 ed.nov.) : Aba ... edicta Petri regis g-ndo se Hungaris irritavit.
b. (pass.) cieszyć się, radować; delectari, laetari, gaudere
DŁUG. Hist. III p. 471 : deos suos ... incenso profano quam maxime et g-ri et placari.
Ib. IV p. 641 : mira ... et latenti energia ... Hungarorum pectora erga Wladislaum regem g-bantur.
Cf. Th. VI 2244,49 sqq. et GRATIFICATIO
II. iur. t. t. uznać za ważne, przyjąć, zatwierdzić (zwł. akta urzędowe); approbare, ratum habere, confirmare, accipere (praec. acta publica)
KodKKr I p. 147 (a. 1306) : priuilegia ... emunitates ... ecclesie ... gratas ratasque habentes perpetuo ratificamus, g-amus et damus ... et eciam confirmamus.
PommUrk V p. 118 (a. 1313) : venditiones et donationes ... g-amus, ratificamus, approbamus et confirmamus.
Et
ib. paulo infra immunitates et libertates ... in privilegiis expressas, g-tas, donatas vel confirmatas ... dicti monasterii fratribus ... approbamus et confirmamus.
DokMp IV p. 75 (a. 1342) : quam ... submissionem et obligationem ... episcopus ... ratificavit, g-vit, confirmavit et decrevit robur perpetue firmitatis.
Ita saepius usque ad saec. XVI.
Syn. et iuxta posita
approbare, confirmare, ratificare (ut supra), item acceptare, admittere ( DŁUG. Reg. p. 286, a. 1469) , conferre ( KsgŁawKr p. 176, a. 1392) , declarare ( DyplMog p. 77, a. 1382) , innovare ( KodPol I p. 225, a. 1456).
Dicitur etiam
gratificare affinitatem ( DŁUG. Hist. I p. 115 =I p. 176 ed.nov.) , electionem ( id. Op. p. 384 ), locum ( id. Hist. I p. 46 = I p. 105 ed.nov.).
Additur dat.
KodMp III p. 236 (a. 1367) : quatinus ipsis litteram ... approbare, ratificare, g-re et confirmare ... dignaremur.
Cf. GRATIFICATIO II.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)