Ogólne
Pełne hasło
Więcej

ORO

Gramatyka
  • Formyoro
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I. mówić, przemawiać, zwł. publicznie
  • II.
    • 1. prosić, błagać kogoś
      • α. + aliquem oratum (habere) prosić kogoś
      • β. + oratu facilis łatwy do przebłagania
    • 2. modlić się, odprawiać modły
    • 3. odmawiać, zmówić (modlitwę)

Pełne hasło

ORO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
I. mówić, przemawiać, zwł. publicznie; loqui, dicere, verba facere, praec. publice (saec. XV ex. -XVI).
II.
1. prosić, błagać kogoś; exorare,supplicare, deprecari aliquem. Glossa Pol.
GLcerv p. 661 : o-re est rogare, «prośić».
N. locut.
α. aliquem oratum (habere) prosić kogoś; i.q. orare
SSrSil VIII p. 197 (a. 1463) : vestram devotionem o-tum velim, ut ... eum admonere velitis.
AKap Sąd II p. 926 (a. 1512) : molendinator... Bartholomeum o-tum habuit, ut salvum conductum ... sibi acciperet.
β. oratu facilis łatwy do przebłagania; i. q. ad placandum
DŁUG. Hist. I p. 229 (= I p. 296 ed. nov.): in hospites officiosus in ... delinquentes o-tu facilis.
Constr. indicatur quem
a. sq. acc.
b. sq. ad:
SSrSil VII p. 46 (a. 1459) : ad communitatem o-vere, ut eqs.
indicatur quid
a. sq. acc.
b. sq. pro:
AKapSąd III p. 355 (a. 1531) : pro quo ... o-o.
c. sq. inf.
d. sq. con. nudo.
e. sq. enunt. obi. c. ut vel ne.
2. modlić się, odprawiać modły; Deum deprecari, preces fundere.
Constr. indicatur quem sq. acc. indicatur quid
a. sq. pro aliqua re.
b. sq. enunt. obi. c. ut. indicatur obi. sq. pro indicantur relationes variae
a. sq. abl.
b. sq. in c. abl.
c. sq. super c. acc.
d. sq. supra:
PEREGR. fol. D IIa : Clemente o-nte supra populum.
3. odmawiać, zmówić (modlitwę); recitare, dicere (orationem, preces)
SCARB. Sap. II p. 364 : attendit ad verba, quae profert o-ndo lectionem aut psalmum.
NIC. BŁ. Tract. fol. k IVb : vt singulis diebus o-rent septem psalmos.
Ita saepius usque ad saec. XVI.
Dicitur v. gr.
breviarium ( AKapSąd III p. 310, a. 1516) , coronam ( SEVER. p. 34 ) , horas canonicas ( AKapSąd II p. 540, a. 1443 et saepius), psalmum ( et saepius), vigilias ( KodUJ I p. 130, a. 1420 et saepius).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)