- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- NGl.
- A.
I.
1.
doigodność, odpowiedniość miejsca lub czasu (meton.
odpowiedni czas lub
miejsce)condicio opportuna
temporis vel
loci.
Glossa
Pol.
RFil XXIV p. 64 (saec. XV in.) : o-em ... «potrzebnego czasu».Occ. virium :
MATTH. Dial. fol. CXVIIb : pro o-e loci, temporis et virium.
2.
możliwość,sposobność,okazja; possibilitas, facultas, occasio.
Dicitur
bona (
MATTH. Dial.
fol. CXIIb
)
, commoda (
CodEp III
p. 468, a.
1500).
Simili sensu per abundantiam
opportunitatis occasio (
MIECH. Chr.
p. 8
)
vel
posse (
MATTH. OpTheol
p. 402
:
pro modulo et posse
o-is suae).
Constr.
a.
sq.
gen.
(gerundii)
b.
sq.
ad.
c.
sq.
ut.
Iuncturae verbales selectae
α. opportunitas affluit (
DŁUG. Hist.
III
p. 579
)
, patet (
Dogiel I
p. 114,
a. 1509)
, se offert (
KodMp I
p. 343,
a. 1440
et saepius), se praestat (
AAlex
p. 4,
a. 1501).
β. opportunitatem captare;
expetere (
DŁUG. Hist. IV
p. 242
)
, exsequi (
ib. I p. 451
=II
p. 218
ed. nov.)
; simili sensu opportunitati
obtemperare (
ArHist X
p. 195,
a. 1541).
γ. opportunitatem alicui offerre; largiri (
DŁUG. Hist. I
p. 456 = II
p. 223
ed. nov.),
subministrare (
id.
Op.
p. 122
).
Locut. adverbiales
per omnem
opportunitatem
i. omnimodo (
StPPP XII
p. 470,
a. 1531)
.
3.
użytek, pożytek, korzyść;
commodum, emolumentum,
usus.
II.
potrzeba, kłopot, trudności;
casus urgens, necessitas, oppressio
PommUB p. 460 (a. 1294) : currum ministrabimus tempore o-is exigente.
KodPol III p. 199 (a. 1339) : si quando placuerit... Bartkoni ... casu o-is eveniente ... advocaciam ... vendere.
PrzywKr p. 5 (a. 1355) : civitatenses ... occurrente aliquo necessitatis seu o-is tempore nobis aliqualiter contribuere voluerunt.
Iuxta posita
contingentia (
KodMp IV
p. 366, a.
1440)
, necessitas (
),
negotium arduum (
ArPrawn I
p. 297, a.
1553).
N.
sensu praegnanti: potrzeba wojenna;
expeditio bellica
CodEp III p. 363 (a. 1489) : o-em et occasionem, que est hodie contra Tureos.Cf. NECESSITAS supra 641,1 sqq.