- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- A.
- K.
[
generis
m.
RachJag
p. 255
(a. 1393)
:
ad eundem obstaculum.
generis
f.
infra 40.]
I.
propr.
1.
grobla, tama, zastawa,zwł. jaz; agger, moles
vel saepes flumini obiecta piscium
capiendorum causa
KodWp I p. 520 (a. 1285) : vendiderunt ... fratribus ... in Obra potestatem ... o-um faciendi per paludem.
Ib. II p. 290 (a. 1311) : omnia ... necessaria ... ad firmandum et obstruendum eius molendini o-um.
Lites II p. 211 (a. 1312) : Cruciferi eum fluvium ... per o-a ... fluere artaverunt.Ita saepius usque ad saec. XVI. Glossae Pol.
APozn I p. 107 (a. 1444) : in o-is alias «w gaczyach».
KodKKr I p. 171 (a. 1325) : o-i, que «grobla» wlgariter appellatur (cf. DokMp I p. 38, a. 1333; ArSang II p. 29, a. 1362et saepius).
DokKujDobrz p. 56 (a. 1356) : o-is vulgariter «yasy» dictis(ita saepissime).
KodMp III p. 253 (a. 1371) : o-a in wlgari dicta «stavidla».
ŁASKI LibBen I p. 252 : o-um, quod vulgariter appellatur «szyedza».
AGZ XVIII p. 352 (a. 1494) : o-um alias «upusth».
PP V p. 56 (a. 1426) : in ipso o-o dicto «zastawisko».
AGZ XIX p. 298 (a. 1481) : o-um alias «zolp».
Additur
gen.
aquarum (
PommUrk V
p. 174,
a. 1314)
, lignorum et retium (
KodWp III
p. 491,
a. 1380)
, piscatorum (
DokMp VIII
p. 23, a.
1438)
, piscium
(
ib. IV
p. 67, a.
1341)
, saepium (
DŁUG. LibBen III
p. 241
).
Syn.
agger (
Lites II
p. 211, a.
1312)
, saepes (
CorpJP III
p. 151,
a.
1511).
2.
zapora, barykada; obiex,
vallum
ZABOR. Tract. p. 81 : in limitibus patriae fortia o-a et castra erigere.
3.
ekran, tj. osłona kominka;
tabula mobilis, qua ignis camini
obtegitur
RachWaw p. 94 (a. 1526) : mensifici ... a reformatione o-i propter ignem apud reginalem maiestatem.
II.
transl.
1.
przeszkoda, trudność, utrudnianie, opór; impedimentum, obiex, res impediens,
obstans.
Additur per abundantiam
contrarietatis (
AKapSąd III
p. 145, a.
1510)
, impedimenti (
DŁUG. Op.
p. 136
).
Constr.
a. abs.
b. sq.
gen.
explic.
vel
obi.
N.
locut.
se alicui obstaculum praebere
przeciwstawiać się, sprzeciwiać się; obsistere, obstare
FormJ p. 61 : Petrus ... nature certum deserens ordinem, quo stabilis esse deberet ... se sibi contrarium et sue condicioni se prebet o-um.
2.
iur. pretensja,
przeszkoda prawna, utrudniająca komuś zachowanie lub dochodzenie jakiegoś prawa;
id quod aliquem iure impedit ius
suum servare vel vindicare
*CodSil(M) I p. 190 (a. 1198) : vos eos ad hoc per excomunicationis sententiam ... sine appellationis o-o compellatis (ita passim in bullis papalibus ).
KodWp VI p. 13 (a. 1252) : haereditates ... nullo o-o interveniente perpetuo possidendas.
KodMp II p. 102 (a. 1255) : conferentes eidem ... possidendam villam sine omni o-o.Ita saepius, praec. in iuncturis adverbialibus, v. gr. sine (absque) (quolibet, omni) obstaculo (, KodMp II p. 102, a. 1255 ; ib. IV p. 91, a. 1404 et saepius); (omni) obstaculo postposito ( KodWp II p. 62, a. 1292) , remoto ( *KodKKr I p. 66, a. 1256) , semoto ( KsgŁawKr p. 119, a. 1375) , sublato ( *KodWp I p. 53, a. 1207); nullo obstaculo interveniente ( et saepius).
Constr.
a.
abs.
et saepius.
b.
sq.
gen.
explic.
et saepius, vel gen. subi.
KsgŁawKr p. 119 (a. 1375) : semoto ... amicorum o-o.
DŁUG. LibBen III p. 437 : absque cuiusvis hominis o-o.