Ogólne
Pełne hasło
Więcej

NULLUS

Gramatyka
  • Formynullus, nulus, nullus, nullum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um -i
  • Część mowyprzymiotnikrzeczownik
  • Rodzajmęskinijaki
Znaczenia
  • I.
    • 1. propr. propr. żaden, ani jeden
      • α. + nullo modo (nullomodo) w żaden sposób, żadną miarą
      • β. + nullum ius ad aliquid habere IUS II A 1)in aliqua re
    • 2. transl. transl. nic niewart, nieważny, bez znaczenia, niebyły
    • 3. (singulare) żaden z dwu
  • II.
    • 1. nikt
      • α. + quidam
      • β. + ut nullus
    • 2. + -inic
      • α. + (in) nullo w niczym, w żaden sposób, wcale nie
      • β.
      • γ. log.

Pełne hasło

NULLUS s. NULUS, -a, -um
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • L.
  • A.
[gen. nullius et nulli; dat. nulli et nullo.]
I. adi.
1. propr. żaden, ani jeden; ne unus quidem, non aliquis (additur etiam aliquis, alius, alter).
Locut.
α. nullo modo (nullomodo) w żaden sposób, żadną miarą; nequaquam.
β. nullum ius ad aliquid habere (cf. 1. IUS II A 1)
ArPrawn X p. 207 (a. 1407) : privilegium ... Jaszco ... recepit manu potenti, n-um ius habens ad predictum privilegium.
Ib. p. 205 (a. 1407) : gaijum suum manu potenti ... pro se usurpavit ... ad quod n-um ius habuit.
Ita ib. saepius. Eodem sensu in aliqua re :
AKapSąd III p. 12 (a. 1457) : n-um ius in molendino ... habere.
StPPP XI p. 14 (a. 1510) : iam n-us ibi habet n-um ius in predicto patrimonio.
2. transl. nic niewart, nieważny, bez znaczenia, niebyły; irritus, inanis, minimi momenti.
Constr.
a. sq. abl.
KADŁUB. p. 34 : ambo natura infimi, rebus exigui, estimacione n-i.
ArHist XII p. 347 (saec. XIV med.med) : appellatione ... que n-a est ipso iure.
b. sq. in c. abl.
KADŁUB. p. 202 : in arto exercitatissimi, set in plano n-i milites.
MIECH. Chr. p. 356 : Albertus rex ... in aedificando erat neglegens ac n-us.
CRIC. p. 288 : homo in consilio ... n-us.
3. (singulare) żaden z dwu; neuter
KodKKr II p. 342 (a. 1409) : ius dedit ... ambobus coniunctim, n-i separatim, ita quod n-us ... in separato habere poterit ius.
II. subst.
1. nullus,, -i m. nikt; nemo.
N.
α. additur quidam :
ZabDziej I p. 207 (a. 1529) : in quo agro n-us quidam quidquam habebit nisi solus Laurentius (nisi leg. quidem?).
β. ut nullus i. q. ne quis.
Constr. abs. vel sq. gen. (item sq.
de :
DokWp p. 346, a. 1278 : n-us de peditibus).
N. locut.
nullum esse in possessione nie być w posiadaniu czegoś; non esse in possessione, possessione carere
StPPP VIII p. 344 (a. 1389) : infra XVI annos n-us sum in possessione et n-us ibidem fuit.
2. nullum,, -i n. nic; nihil.
N. pl. sensu sg.
ARect I p. 330 (a. 1492) : de n-is dixit se scire.
StPPP II p. 920 (a. 1497) : commisit tibi aliquid? ... n-a michi commisit.
Locut.
α. (in) nullo w niczym, w żaden sposób, wcale nie; nequaquam, minime
KodMaz(K) p. 29 (saec. XII) : Dobechnam, que in n-o cognata fuit Getconis.
KADŁUB. p. 55 : verus hic Hercules Alcide virtutibus n-o fuit inferior.
Ita vulgo.
β. nullo differendo cf. supra III 530,19 sq.
γ. log. t. t. dici de nullo (opp. de omni) cf. supra III 507,14 sqq.
Dicitur etiam
conclusio de nullo:
BYSTRZ. AnalPr fol. g IVb : conclusio de omni, siue uniuersalis affirmatiua, repugnat ex natura sua conclusioni de n-o, siue vniuersalr negatiue.
N. ad
I—II: bis negatur sensu unius negationis servato (e Pol. )
KodMp II p. 251 (a. 1321) : vt n-us ... n-um penitus theloneum exigere ... presumant (sic ).
KodMaz(L) p. 56 (a. 1345) : n-us castellanorum ... ad ista capita ... n-um habebunt respectum.
StPPP VIII p. 461 (a. 1398) : Jaschconem pro ... marcis n-us ... n-a prescripcione debet euadere.
ArHist III p. 48 (a. 1410) : n-us inquilinus n-um braseum facere debet.
ArPrawn X p. 345 (a. 1412) : nec pro eadem pecunia in n-o iure respondere tenebitur.
ZabDziej I
p. 262 (a. 1544) : n-us non habet.
Plura exempla vide sis supra s. v. NEQUE 673,29 sqq., NIHIL
688,5 sqq .,
NON 726,47 sqq et infra s. v. NUMQUAM 793,24 sqq.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)