- F. et
- G. (subst.
- f.
- et
- n.),
- S.
- Dc. (subst.
- f.),
- NGl.
- B.
- L.
- H.
I.
1.
widoczny,wyraźny, rzucający się w oczy; planus,
evidens, manifestus
KodWp I p. 575 (a. 1285) : pro n-iis ... ecclesie ... oppressionibus.
Visit. p. 192 (a. 1511) : habent granicies cum villis nobilium ... et sunt scopuli n-ii.Abs. loco subst. notoria,, -ae f. oczywisty dowód winy, tzw. lice; criminis documentum manifestum
NieznHer p. 24 (a. 1450) : cum n-a alias «sz lyczem» restitueret.
2.
powszechnie znany, jawny, oczywisty; patens, omnibus
notus, evidens
KodWp II p. 94 (a. 1294) : cum hoc adeo n-um sit, quod nulla tergiversacione valeat celari.
KodPol II p. 651 (a. 1316) : cum sit factum n-um, sententialiter condemnamus.Addituromnibus ( AKapSąd II p. 699, a. 1500) , apud omnes ( Lites I p. 23, a. 1320), item in tota Polonia ( ib. p. 22, a. 1320).
Distinguitur a
manifesto :
CodEp III p. 42 (a. 1450) : periurium factum est aliis n-um aut saltem manifestum.
VL p. 320 (a. 1505) : tam n-us quam manifestus, id est non n-us raptor.
Praec.
(in malam partem)
osławiony; famosus, infamis,
v.
gr.
bibulus
(
AKapSąd II
p. 527, a.
1441)
, concubinarius
(
ArPrawn I
p. 355, a.
1512)
, homicida et oppressor (prolis :
StSyn III
p. 61
)
, meretrix (
AKapSąd II
p. 136, a.
1442) , peccator (opp. occultus:
JAC. PAR. Serm.
fol. 115a
).
Inde
ars
wróżbiarstwo; divinatio
JAC. PAR. RefEccl p. 305 : coniurationes serpentum ... punctuationes et artis n-ae studia.
GLb p. 9 : ars n-a «vyesczba».Occ. (in bonam partem) znakomity; nobilis
ListMił p. 58 : Wilhelme n-e, si tu nunc viueres, eam diligeres.
N.
locut.
α.
notorius pro notorio
najoczywistszy; evidentissimus
Lites III p. 125 (a. 1414) : quod est et fuit verum, palam, publice et n-um pro n-o.
β.
notorium est
(powszechnie)
wiadomo; constat
WŁODK. ScrSel I p. 146 : pro causa asseritur ... tamquam esset n-um, quomodo ipsi fratres ad hoc ... ferventer insisterent.
II.
wielki, znaczny; magnus,
gravis, notabilis
KsgŁawKr p. 100 (a. 1373) : magna compulsus et n-a neccessitate.
DokMp I p. 392 (a. 1414) : ecclesie s. Petri n-us hostis et capitalis.
PrzPol p. 104 (a. 1447) : si ... alique graues et n-e (ed. notarie) cause emerserint.
N.
abs. loco subst.
notoria,,
-orum
n.
ważne sprawy; res graves
StCrac p. 88 (a. 1564) : qui nomine proditi alicuius secreti ... notatus ... fuerit, ingressu capituli in n-iis mox prohiberi debet.