Ogólne
Pełne hasło
Więcej

NEPOS-1

Gramatyka
  • Formynepos, neppos, nepus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -otis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. wnuk
    • 2. + ex (de) fratrebratanek, synowiec
    • 3. + a (de, ex) sorore siostrzeniec
    • 4. pasierb
    • 5. szwagier
  • II. sensu latiore (pl.) potomkowie

Pełne hasło

1. NEPOS s. NEPPOS s. NEPUS, -otis m.
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • N.
  • L.
[nom. pl. nepoti : ZabDziej I p. 212 (a. 1530) : dederunt tutoriam Mathie Maczoszek: avia, nepoti et neptes.]
I. propr.
1. wnuk; filii filiaeve filius. Glossa Pol.
GLcerv p. 650 : n-s, neptis «wnuk, wnuczka».
2. ex (de) fratre et abs. : bratanek, synowiec; filius fratris
KodMp I p. 14 (a. 1212) : nostris n-bus, filijs fratris nostri, scilicet Boguzlao et Sulizlao protestantibus.
Lites I p. 389 (a. 1339) : rex Premislius, qui fuit et erat n-s ... ducis Mistiwoii filius fratris sui.
AN. Epyll. p. 60, v. 53 : alius de fratre n-s.
Glossae Pol.
AGZ XI p. 296 (a. 1447) : suo n-i alias «bratankowy» (cf. ib. XV p. 560, a. 1498).
GLt p. 23 : n-s «necz».
KodWp V p. 327 (a. 1422) : cum suis n-bus alias «synowczy».
GLcerv p. 650 : n-s ex fratre «synowiec».
Cf. FILIASTER.
3. a (de, ex) sorore et abs. : siostrzeniec; sororis filius
DŁUG. Hist. III p. 193(= V p. 212 ed. nov.) : Casimirus rex ... Ludovicum n-em suum a sorore in Poloniae regem ... accepit.
Ib. p. 204 (= V p. 224 ed. nov.): Casimirus rex magnificas ... exsequias sub praesentia ... regine Hungariae et n-is sui Ludovici ... celebravit.
AN. Epyll. p. 60, v. 53 : deque sorore n-s mox arripit arma.
Glossae Pol.
StPPP II p. 241 (a. 1419) : n-s alias «sestrzenecz» ... de sorore eorum natus.
GLcerv p. 341 : n-s ex sorore «siestrzeniec».
N. distinctionem ad
2—3: germanus (i. filius fratris germani vel sororis germanae AKapSąd II p. 497, a. 1433 ; APozn I p. 385, a. 1465 ; DŁUG. LibBen I p. 253 ; AKapSąd III p. 282, a. 1502) ;, uterinus (i. filius sororis uterinae vel fratris uterini StPPP VIII p. 192, a. 1386 ; ib. p. 735, a. 1399 ; ib. p. 869, a. 1400 ; TArch p. 49, a. 1409). Cf. ad rem M. Szymczak, Nazwy stopni i powinowactwa rodzinnego w historii i dialektach języka polskiego,Warszawa 1966, p. 109— 113.
4. pasierb; privignus
AGZ XIX p. 454 (a. 1499) : Elisabeth cum n-bus suis alias «s pasyrby».
5. szwagier; levir
ZabDziej I p. 129 (a. 1495) : gener Byczek recognovit ... quia recepit sexagenam a Petro Byczek n-e suo alias «szwakra» pro agro.
II. sensu latiore (pl.) potomkowie; proles (saec. XVI).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)