Ogólne
Pełne hasło
Więcej

NEGATIVUS

Gramatyka
  • Formynegativus, negativum, negativa
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um -i -ae
  • Część mowyprzymiotnikrzeczownik
  • Rodzajnijakiżeński
Znaczenia
  • I. + verba praeceptum adi. przeczący, zaprzeczający, wyrażający przeczeniezakaz
  • II.
    • 1. wypowiedź zaprzeczona, zdanie przeczące
    • 2. zaprzeczenie (w sądzie)
    • 3. odmowa

Pełne hasło

NEGATIVUS, -a, -um
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • Dc. (subst.
  • m.
  • pl.),
  • NGl.
  • B. (subst.
  • m.),
  • L.
  • A.
  • K. (subst.
  • m.
  • et
  • n.)
I. adi. przeczący, zaprzeczający, wyrażający przeczenie; quo negatio exprimitur, negatorius, negans (v. gr. verba : KodWp VII p. 29, a. 1401 et saepius). Occ. praeceptum zakaz; prohibitio
WŁODK. Den. p. 188 : de istis praeceptis n-is.
WROCŁ. EpitConcl fol. A Ia : precepta n-a obligant semper et ad semper ... precepta ... affirmativa quamuis semper ... non tamen ad semper.
N. locut.
partem negativam tenere zaprzeczać; negare
JAC. PAR. Var. II p. 253 : aliqui partem tenent affirmativam, aliqui n-am.
Praec. log.
t.t. (opp. affirmativus) , v. gr. conclusio ( SŁUP. MixEl p. 155 et saepius), demonstratio ( BYSTRZ. AnalPost fol. g VIIa et saepius), descensus ( id. ParvLog fol. g Ib ), enuntiatio ( GIEŁCZ. fol. B Ia et saepius), oratio ( GŁOG. ExLog fol. A Va et saepius), praedicatio ( MatFil II p. 32, saec. XV ex.ex) , propositio ( GŁOG. Anim. fol. a Vb et passim; syn. privativa: BYSTRZ. AnalPr fol. b IIIb) , signum ( BYSTRZ. ParvLog fol. O IVb et saepius; opp. affirmativum: WROCŁ. Dial. fol. B Ia) , syllogismus ( BYSTRZ. AnalPr fol. e IVa et saepius; item modus syllogismi ib. fol. i VIa et saepius). Occ. passio subiecti ( GŁOG. Anal. fol. KK IVa), item terminus motus (opp. positivus : ExPhys fol. r IIIb). Abs. loco subst. negativum,, -i n. to, co zaprzeczone, negacja; id quod negatur
STOB. Parv. fol. D IIb : non subiectum et non subiectum sunt duo n-a.
GŁOG. ExLog fol. A Vb : diffinit ... Aristotilis propositionem per affirmatiuum et n-um et non per verum et falsum.
II. subst. negativa,, -ae f.
1. wypowiedź zaprzeczona, zdanie przeczące; enuntiatio negatoria
MATTH. Rat. p. 20 : forte pro ista affirmativa: bonum est mala permittere, oporteret poni talem n-am: mala permittere non est malum.
Id. Prax. p. 70 : n-am ... talem in toto opere non credo quempiam invenire.
WŁODK. ScrSel II p. 371 : que logica dicit, quod ex n-a non sequitur affirmativa.
2. zaprzeczenie (w sądzie); infitiatio (coram iudice facta)
KsgHenr p. 102 (a. 1305) : ne post publicam et uoluntariam affirmacionem in eodem casu quispiam inducere ualeat n-am (cf. etiam ib. p. 105, a. 1309).
AGZ XII p. 44 (a. 1438) : Mykossius Domnam cittavit, quod fideiussoriain sibi non explet, tandem Domna iudicio astans n-am induxit (ed. indixit).
ArPrawn V p. 375 (a. 1476) : Ursula ad n-am venire non potest (cf. supra ipsa Ursula sicut pars respondens negat).
Ita saepius saec. XV—XVI. Cf. NEGATIO I 1 β.
3. odmowa; recusatio.
Constr. ad
I—II: a. sq. gen. obi.
MATTH. Rat. p. 66 : Deus ... detestatur desperationem, utpote ... vitium infinitae bonitatis suae privativum vel n-um.
b. sq. de :
AKap p. 181 (a. 1561) : possent ... tales n-ae ... de rebus manifestis fieri.
GŁOG. Anim. fol. a Vb : propositiones n-e ueriores et certiores sunt de Deo, quam affirmatiue.
c. sq. super :
JANKO p. 723 : super amocione Demarathi ... n-a data Polonis.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)