- F.
- G.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- Ha. (-e),
- N.
[abl.
sg.
natale :
StPPP VIII
p. 125
(a. 1384)
:
in Natale Domini ... Jacussius habet descendere.
KsgLub
p. 145 (a.
1416)
:
ab uno Natale Christi usque
ad aliud.]
I.
adi.
1.
rodzinny,
ojczysty; patrius,
nativus.
Glossa
Pol.
GLb p. 66 : n-e solum (ed. solamen), patria, «oyczyzna».
2.
urodzinowy;
natalicius.
Glossae
Pol.
GLcerv p. 648 : n-is hora est hora natiuitatis, «godźina porodzenia»; n-is seu natalitius dies ... id est dies, quo quis natus est, «dzień narodzenia».
Praec.
α.
dies natalis (festum natale, festa natalia)
Christi
Boże Narodzenie;
i. q. nativitas, dies festus 25 decembris
celebrandus.
Item abs.
ArPrawn VIII p. 49 (a. 1445) : feria quarta dierum N-ium celebrium.
β.
festum b. Stanislai natale
święto św. Stanisława obchodzone
8 maja; dies festus s. Stanislai qui 8 Mai
celebratur
KsgŁawKr p. 16 (a. 1367) : feria sexta ... post festum beati Stanislay n-e.
3.
in
locut.
α. frater cf.
supraIV 365,4
sq.
β. legatio cf.
II.
subst.
1.
natalis,,
-is
m.
urodzenie, urodziny;
nativitas,natalicium (saec. XV ex. —XVI).
Praec.
Christi (Domini).
2.
natale,,
-is
n.
urodziny;
natalicium.
Praec.
eccl.
α.
natale (-ia), dies (festum) natalis Christi (Domini, sacrum)
Boże Narodzenie; Christi nativitas die 25 decembris celebrari solita (vulgo).
Glossa
Pol.
DokMp VII p. 205 (a. 1426) : ecclesia ... in nomine N-is Domini alias «Bożego rodztwa» est dedicata.
β.
dies natalis Mariae
święto Narodzenia Matki Boskiej, obchodzone 8 września; dies 8 septembris festus
IO. VISL. p. 217, v. 25 : n-is almae ... Mariae die.
γ.
dies natalis
(gen.
)
b. Stanislai
święto św. Stanisława 8
maja; dies 8 mai festus
Lites II p. 392 (a. 1389) : feria sexta post diem n-is beati Stanislai martiris et pontificis gloriosi.
3.
natales,,
-ium
m.
et
natalia,,
-ium
n.
pochodzenie, urodzenie, narodziny; origo,
nativitas,stirps.
Explicat et
glossam
Pol.
affert
GLcerv p. 648 : n-es ... significat conditionem sanguinis et familiae ... «stan rodzaiu».
N.
locut.
α. defectus natalium
β.
Christi
et
abs.
:
Boże Narodzenie; dies festus 25 Decembris
celebrari solitus (saec.
XV).
γ. litterae natalium
pismo, stwierdzające czyjeś pochodzenie z prawego łoża;
quibus quis legitimo
matrimonio natus esse probatur
CracArt II p. 554 (a. 1539) : aurifaber ius habet civitatis, monstravit litteras n-ium.
δ.
nobilitatis
pochodzenie szlacheckie; origo nobilis
RHer III p. 54 (a. 1518) : Stanislai ... suae nobilitatis n-ia probantis.
Ib. supra Stanislaus ... nolens invideri inter nobiles defectuosos n-ium nobilitatis suae.Cf. etiam ib. p. 53 et 56.
ε.
natales suos purgare
oczyścić się z nagany szlachectwa; se nobilem esse probare
ArPrawn VII p. 53 (a. 1566) : impensas, quas n-es suos purgando se fecisse iuraverit.