Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MUSICA

Gramatyka
  • Formymusica, musice
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ae -es
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1. propr. propr. muzyka, sztuka muzyczna (jako praktyczna umiejętność lub teoria)
      • α.
      • β.
      • γ.
      • δ.
    • 2. meton. traktat muzyczny
  • II. (per iocum) podobne brzmienie?

Pełne hasło

MUSICA, -ae et MUSICE, -es f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
I.
1. propr. muzyka, sztuka muzyczna (jako praktyczna umiejętność lub teoria); definitur
SZYDL. p. 10 : m-a est ars arcium, ex septem artibus liberalibus una, potestatem regulariter canendi amministrans, ad laudem Dei finaliter adinventa.
Ib. p. 11 : m-a est sciencia veraciter canendi secundum arsim et thesim, consistens in numero sonorum et proportione eorundem.
MONET. fol. A IIIa: m-a est peritia modulationis sono cantuque consistens vel est sciencia differentias acutorum graviumque sonorum sensu ac racione perpendens (cf. FELSZT. OpCong fol. A IIb).
FELSZT. OpSimpl fol. A IIb: m-a est bene vel vere modulandi scientia.
WROCŁ. Epit. fol. a la : m-a est sciencia considerans de quantitate discreta contracta ad sonum.
N. etymologias m. ae.
SZYDL. p. 11 : dicitur m-a a moys in Greco, quod est aqua in Latino, et -ica in Greco, quasi sciencia in Latino; inde m-a dicitur quasi sciencia iuxta aquam adinventa.
MONET. fol. A IIIa : dicitur autem m-a a musa ... quae a mosthe deducitur ... alii a moys, quod Hebrei aquam vocant, dictam volunt (cf. WROCŁ. Epit. fol. a Ia).
Distinctiones notabiliores humana (opp. instrumentalis, mundana) e Boethio Mus. 1,2
FELSZT. OpSimpl fol. A IIa : m-a mundana ... in debita elementorum proportione siue conuenientia constituta est (cf. MUNDANUS I l) ... m-a ... humana ... vocem ... requirit et cantare artificialiter docet; tercia est instrumentalis, quae versatur in instrumento, vt in organo, cithara ... luthina (cf. MONET, fol. A IIIb; KROMER MusEl fol. B Ia).
Simili sensu vocalis (opp instrumentalis: MONET. fol. A IIIb ; ; organica KROMER MusEl fol. B Ia). Porro distinguitur
α. speculativa (opp. practica sive activa: FELSZT. OpCong fol. A IIb), similis ensu theorica (opp. activa: MONET. fol. A IIIb), item docens (opp. utens: BYSTRZ. Log. fol. a Vb).
β. choralis (syn. Gregoriana seu vetus: MONET. fol. A IIIb) ; simili sensu piana ( FELSZT. OpCong fol. A IIb et saepius),simplex ( id. OpSimpl fol. A IIb).
Opp.
mensuralis (syn. figuralis seu nova: MONET. fol. A IIIb et saepius; figurativa ib. foL D IIIa ; ; figurata: KROMER MusFig fol. F IIb) cf. s. v. v.
γ. ficta, cf.
δ. regulata (opp. usualis: FELSZT. OpCong fol. A IIb) .
2. meton. traktat muzyczny; liber de re musica
LibProm p. XIII (a. 1404) : tres libri Euclidis, M-a Muris.
SZYDL. p. 9 : M-a magistri Szydlovite sequitur.
II. (per iocum) podobne brzmienie? sonus similis? DANT. in
Tom. XIV p. 819 (a. 1532) : Valdes ... scripsit de oratore Leviciano, quo nomine oratorem regis Angliae ob morum similitudinem vocare solebat; nullum bonus noster Levicius in illa m-a fecit periculum.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)