Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MOMENTUM

Gramatyka
  • Formymomentum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -i
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. ruch, poruszenie
  • II.
    • 1. (de tempore) chwila, moment, mgnienie oka
    • 2. waga, ważność, znaczenie
    • 3. pobudka, podnieta, powód, przyczyna

Pełne hasło

MOMENTUM, -i n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NG
  • L
  • B.
  • L.
  • A.
I. ruch, poruszenie; motus, motio (saec. XVI).
Praec.
staterae et abs. : ruch wagi, moment decydujący o różnicy w ciężarze; librae motus, pondus alicuius rei indicans.
II.
1. (de tempore) chwila, moment, mgnienie oka; tempus breve, paulum (punctum) temporis. Saepe additur temporis; item horae, oculi. Per abundatiam dicitur momenti punctum ( KADŁUB. p. 132 ) .
N. locut.
in momento (immomento) natychmiast, w jednej chwili, momentalnie; illico, statim
MARTIN. OP. Serm. p. 473 nlb : aquam de puteo ... hauriebat et haustam in m-o inutiliter fundebat.
BreslUB p. 73 (a. 1305) : si aliquis ciuis detentus ... fuerit, i-o de omnibus suis bonis ... intromittere nos debemus.
Ita saepius. Eodem sensu sub momento:
ZABOR. Tract. p. 32 : sub m-o ... libidinis impetus transit et permanet sine fine animae infelicis opprobrium.
2. waga, ważność, znaczenie; vis, pondus, auctoritas (abs. et sq. gen. ) . Saepissime in iuncturis α. in bonam partem, v. gr. magni (maximi) momenti, item non parvi, praecipui, tanti, totius; immo non parum, plurimum sim. β. in malam partem, v. gr. parvi, nullius momenti, item nihil momenti; nullius momenti et (aut, seu, vel) efficaciae (iuris, ponderis, roboris, valoris, vigoris) sim.
3. pobudka, podnieta, powód, przyczyna; impulsus, incitatio, causa (saec. XV ex. — XVI).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)