Ogólne
Pełne hasło
Więcej

METO

Gramatyka
  • Formymeto, metto
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, -ssui, -ssus
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. ścinać, żąć (zwł. sierpem)
    • 2. zbierać (plony)
      • a. trans.
      • b. intrans.
  • II. transl.
    • 1. zbierać owoce, odnosić korzyści
    • 2. kosić, zabijać

Pełne hasło

METO s. METTO, -ere, -ssui, -ssus
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • A.
  • K.
[inf. praes. act. metire:
MPH II p. 907 (saec. XV med.med) : in presenti cupiens seminare, quod in futuro ... in centuplo metire velet ([alluditur ad Vlg. Luc. 8,8)].
inf. praes. pass. meteri:
PEREGR. fol. k VIa : erit tempus, quo nec arari nec meteri poterit (cf. Vlg. Gen. 45,6 ubi legitur meti),
part. perf. metitus:
RachJag p. 8 (a. 1388) : ordeij falcati et metiti XV capecia, item pisi X capecia metita et falcata.
AGZ XIV p. 221 (a. 1446) : scrutum nondum metitum.
AKapSąd II p. 901 (a. 1458) : de frumentis ... per suos familiares metitis.
Cf. Th. VIII 888,55 sqq. Pass. sensu act.
StPPP II p. 287 (a. 1424) : accipiens alias «obyąw» messim ... non metitur.
Cf. Th. VIII 888,52 sq. ]
I. propr.
1. ścinać, żąć (zwł. sierpem); (de)secare(praec. falce).
Distinguitur a
falcastrando:
StPPP XI p. 84 (a. 1501) : tenetur ... tria convocatoria laborare, m-re aut falcastrare.
Glossae Pol.
GLt p. 24 : m-o «sno».
AGZ XIV p. 201 (a. 1446) : pro se ... semina m-re alias «pozansz».
RFil XXV p. 154 (saec. XV med.med) : m-ssui «nazalemczy».
Praec.
frumentum sim., item foenum ( PommUrk II p. 303, a. 1275) : simili sensu intrans. sine obi. Additur abl. , v. gr. duobus falcibus ( DŁUG. LibBen I p. 17 ), item cmethonibus ( AKapSąd III p. 161, a. 1512).
2. zbierać (plony); messim facere, fructus decerptos colligere
a. trans.
b. intrans.
N. constr. sq.
de :
ArHist X p. 82 (a. 1534) : agros ... seminant et de eis m-unt.
Saepius in imagine praec. in arengis diplomatum in locut. e Vlg. sumptis, v. gr. spiritualia (caelestia, opp. temporalia: KodMp II p. 50, a. 1232 ; KodWp II p. 25, a. 1290) ;, vitam aeternam (in benedictionibus, opp. parce: KodMp II p. 68, a. 1242 et saepius; alluditur ad Vlg. 2. Cor. 9,6 et Gal. 6,8), in centuplo ( MPH II p. 907, a. 1405 , alluditur ad Vlg. Luc. 8,8).
II. transl.
1. zbierać owoce, odnosić korzyści; fructum capere.
N. constr. sq.
circa :
KodUJ I p. 129 (a. 1420) : quia ... altaristae ... spiritualia ministrare debebunt ... merito ... circa carnalia debent m-re largiter et habere.
2. kosić, zabijać; caedere, percutere, prosternere (saec. XVI).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)