Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MERIDIANUS

Gramatyka
  • Formymeridianus, meridianum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um -i -i
  • Część mowyprzymiotnik
  • Rodzajnijakimęski
Znaczenia
  • I. adi. południowy
    • 1. (de tempore) przypadający w południe
    • 2. (de loco) leżący na południu
      • α. + linea linia wskazująca południe na instrumencie astronomicznym
      • β. m.
  • II.
    • 1. południe (strona świata)
    • 2. astr.+ meridianus astr. t. t. południk (niebieski), połowa koła wielkiego na powierzchni ziemi (lub na sferze niebieskiej), przechodzącego przez bieguny świata (i zenit)

Pełne hasło

MERIDIANUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • L.
  • N.
  • K.
  • O.
I. adi. południowy; ad meridiem pertinens
1. (de tempore) przypadający w południe; qui medio die fit. Saepe occurrit in locut. luce (sole) meridiana (-o) clarior (saec. XVI).
N.
daemonium (cf. Vlg. Ps. 90,6)
JAC.PAR. Serm. fol. 30a : que persecutio durat ... ad daemonium m-um, scilicet antichristum futurum.
2. (de loco) leżący na południu; ad austrum spectans,australis.
Praec.
astr. t. t.
α. linea linia wskazująca południe na instrumencie astronomicznym; quae in instrumento astronomico in meridiem vergit
FRANCO p. 370 : latus huius tabule, cui linea m-a incidit ...latus uero oppositum, cui linea medie noctis instat.
β. circulus i. q. meridianus, -i m. cf. infra 44.
II. subst.
1. meridianum,, -i n. południe (strona świata); regio (plaga, terra) australis.
2. meridianus , -i m. astr. t. t. południk (niebieski), połowa koła wielkiego na powierzchni ziemi (lub na sferze niebieskiej), przechodzącego przez bieguny świata (i zenit); circuli magni medietas, in caelo vel in terra descripti, per polos (et zenith) transeuntis
InstrAstr p. 61 (saec. XV in.in ): radices ... practicate sunt et verificate super m-um Cracoviensem.
WODKA p. 240 : canones tabularum resolutarum ad m-um Bononie, Italie, et ad quemcumque alium locum.
Ita saepius.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)