Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MENSIS

Gramatyka
  • Formymensis
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -is
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęskiżeński
Znaczenia
  • I. miesiąc
    • a. astr.+ caelestis usualis
    • b. iur.+ apostolicus ordinarius taki, w którym prawo obsadzania pewnych beneficjów przysługiwało bądź papieżowi (miesiące nieparzyste), bądź biskupowi (miesiące parzyste)
  • II. + miesiąc, Th księżyc

Pełne hasło

MENSIS, -is m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • L.
  • A.
  • K.
  • O.
[generis f. infra 249,11]
I. miesiąc; anni pars duodecima. Appellatio plerumque iuxta ponitur, sed etiam apponitur in gen. , v. gr. mensis Februarii ( Lites I p. 99, a. 1339) , mensis Mai ( KodKKr II p. 24, 1357) et saepius.
Distinguitur
a. astr. caelestis et usualis :
BIEM p. 61 : m-es caelestes debere in ordinatione respondere m-bus usualibus.
b. iur. apostolicus et ordinarius taki, w którym prawo obsadzania pewnych beneficjów przysługiwało bądź papieżowi (miesiące nieparzyste), bądź biskupowi (miesiące parzyste); quo beneficia quaedam eccl. a papa vel ab episcopo loci ordinario conferri poterant
*KodMp IV p. 507 (a. 1450) : in assecucione canonicatuum ... et beneficiorum ... in m-bus apostolicis vel ordinarijs(cf. ib. infra ).
Tom. XVI 2 , p. 323 (a. 1534) : utcumque illa ecclesia non in dominationis sed in apostolico m-e vacaverit.
Cf. supra I 611,34 sq.
II. (e Pol. miesiąc, quod cum mensem tum lunam significat; sed cf. Th . VIII 753,7) księżyc; luna
RHer III p. 36 (a. 1453) : nobiles duos ... deferentes duas m-es cum cruce, de proclamatione Ostoya.
Ib. p. 59 (a. 1520) : quod clenodium Ostoja defert duos m-es cruce intermediante.
ArHist III p. 447 (a. 1587) : de armis Ostoya, alias ense inter duos m-es consistente.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)