Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MANSIONARIA

Gramatyka
  • Formymansionaria
  • Etymologia mansionarius
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • med. eccl. t. t. urząd mansjonarza wraz z jego uposażeniem
    • α.
    • β.
    • γ.
    • δ.
    • 1. śpiew w kościele jako obowiązek mansjonarza
    • 2. + capella et abs.: kaplica obsługiwana przez mansjonarzy

Pełne hasło

MANSIONARIA, -ae f. (mansionarius)
  • Dc.
  • NGl.
  • N.
  • K.
eccl. t. t. urząd mansjonarza wraz z jego uposażeniem; officium mansionarii (cf. s. v. ) eiusque proventus
KodKKr II p. 81 (a. 1381) : statuimus ... vnam precentoriam et sex m-as ... et de nouo creamus.
DokListPł p. 95 (a. 1402) : quatuor m-as sive vicarias ... de novo creavimus.
DokMp II p. 5 (a. 1421) : si aliquis eorum mansionariorum absque licentia praepositi ab ecclesia duabus septimanis ... se absentaverit, m-a sua sit privatus.
Ita saepissime usque ad saec. XVI med.
Syn. et iuxta posita
beneficium ( DokListPł p. 351, a. 1491) , capella ( ib. p. 350, a. 1491) , capellania ( ib. p. 351, a. 1491) , vicaria ( DŁUG. LibBen I p. 6 ; DokListPł p. 95, a. 1402 ;; additur perpetua: BiblMuz XI p. 296 et 308, a. 1529).
Locut.
mansionariam
α. creare ( KodKKr II p. 81, a. 1381 ; DokListPł p. 95, a. 1402 et saepius), dotare ( AKap p. 165, a. 1558) , fundare ( DokKKr II p. 586, a. 1449 ; DokListPł p. 350, a. 1491 ; KOMOR. p. 194 ).
β. alicui dare ( AKapSąd I p. 590, a. 1508) , ordinare ( ZabDziej III p. 354, a. 1494 ; cf. ad mansionariam praesentare presbyterum: BiblMuz XI p. 308, a. 1529).
γ. in mansionaria servire ( InwKKr p. 205 ) , facere residentiam (continuam: DokListPł p. 351, a. 1491) .
δ. aliquem mansionaria privare ( DokMp II p. 5, a. 1421) .
Inde
1. śpiew w kościele jako obowiązek mansjonarza; cantus liturgicus a mansionario decantandus
AKapSąd II p. 454 (a. 1480) : rector scole ... convenit ... Paulum socium ad cantandam m-am in ecclesia Lovicensi per unum integrum annum.
Ita ib. passim.
2. capella et abs. : kaplica obsługiwana przez mansjonarzy; mansionariorum sacellum
AKapSąd I p. 152 (a. 1493) : canonicus ... defunctus est et feria VIta sequenti in m-a sub lapide marmureo tumulatus.
AKapSąd II p. 762 (a. 1511) : reformare minus organum in m-a, pro quo labore ... episcopus ... debet ... dare L marcas.
AKap p. 6 (a. 1525) : fabricatorem structurarum ecclesie et collegii, presertim ... capelle m-e.
Ita saepius saec. XVI.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)