Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MALUS-3

Gramatyka
  • Formymalus, mallus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um
  • Część mowyprzymiotnik
Znaczenia
  • I.
    • 1. zły, niegodziwy, występny
      • a.
      • b.
    • 2. rozpustny, znieprawiony, występny
    • 3. lichy, marny, nieudolny
  • II.
    • 1. brzydki, ułomny
    • 2. nieprzyjemny, odrażający
    • 3.
      • a. niepomyślny, nieszczęśliwy, smutny, ciężki
      • b. srogi, okrutny
    • 4. niski, podły, lichy
    • 5. zły, szkodliwy, zgubny
  • III.
    • 1. fałszywy
      • a. + litterae
      • b. + pecunia
      • c. + mensura:
    • 2. niepoprawny, nieprawidłowy, niewłaściwy

Pełne hasło

MALUS s. MALLUS, -a, -um comp. peior (pegor), superl. pessimus (bessimus)
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • L.
  • A.
  • H.
  • N.
[comp. magis malus:
BYSTRZ. Top. fol. t IIIb : diuitie apposite homini malo reddunt ipsum magis malum.
pessior:
JAC. PAR. Serm. fol. 63b : Christus ... eos pharisaeos pessiores aestimavit, qui etc.)
I.
1. zły, niegodziwy, występny; inhonestus, improbus, maleficus, iniquus
a. de hominibus eorumque actione, affectibus sim.
Additur
moraliter ( BYSTRZ. Log. fol. b VIb). Glossae Pol.
RotPozn p. 562 (saec. XIV med.med) : m-i homines cremaverunt alias «yan zly ludze ... zezgly».
RFil XXIV p. 362 (saec. XV med.med) : m-us «zlosczywy».
b. de verbis, dictis sim. (saepe).
2. rozpustny, znieprawiony, występny; turpis, corruptus, depravatus.
Dicitur de
mulieribus, item de domo ( ZabDziej II p. 303, a. 1486).
N.
torus i. q. illegitimus
ArHist III p. 341 (a. 1434) : dixit ... quod esset de m-o thoro filius, de matre non copulata et esset spurio alias «pokrzywnyk».
3. lichy, marny, nieudolny; ineptus, vilis, non habilis.
II.
1. brzydki, ułomny; deformis, debilis (caro, forma sim.).
2. nieprzyjemny, odrażający; foedus, asper (anhelitus, sapor sim.).
3.
a. niepomyślny, nieszczęśliwy, smutny, ciężki; adversus, miser, molestus, gravis. Glossa Pol.
TArch p. 24 (a. 1409) : dicis super me, ut essem in malo successu vulgariter «we zley tonij».
b. srogi, okrutny; saevus, acerbus (fatum, mors sim.).
N.
crux in locut. proverbiali (cf. Th. IV 1258,84 sqq.)
Tom. V p. 286 (a. 1520) : remisimus illos nuntios in m-am crucem et declaravimus aperte, quia ... nunquam ejusmodi conditiones ... ab eis acceptabuntur (cf. etiam DANT. in Tom. VII p. 244, a. 1525).
4. niski, podły, lichy; ignobilis, humilis (gens, conditio).
5. zły, szkodliwy, zgubny; noxius, pestifer, periculosus.
Dicitur de
herba, veneno sim., etiam latius de divitiis, luxu sim.
III.
1. fałszywy; falsus, non verus, adulterinus, praec.
a. litterae sim.
PrPol p. 281 (a. 1396) : Jacobus ... quindecim contra ... Jaroslauam ... quia m-am litteram posuit contra ipsam.
ArPrawn VIII p. 80 (a. 1398) : kmetho ... penam XV ... quia ipsam citauit litera m-a.
Ita saepius. Cf. Th. VIII 215,63.
b. pecunia :
KsgKaz p. 531 (a. 1401) : cingulator ... m-am pecuniam fabricavit.
StPPP II p. 469 (a. 1440) : fuit delatus pro m-a pecunia, quia eandem forisaret.
Ita saepius.
c. mensura:
KsgGrWp II p. 153 (a. 1398) : iste homo in civitate nostra est detentus ... cum m-a mensura vulgariter «s crziwą czwirczą».
2. niepoprawny, nieprawidłowy, niewłaściwy; non rectus
BYSTRZ. AnalPr fol. f IVa : conuersio est m-a, in qua aliquid repugnat consequenti.
Ib. fol. a VIIIa : bonus syllogismus non probatur per m-am consequentiam.
Ita saepius.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)