Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MAGNITUDO

Gramatyka
  • Formymagnitudo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -inis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1. wielkość, rozmiar
      • a. concr.
      • b.
      • c. phil.
        • α. + in essendo
        • β. + molis et extensionis evidentiae et certitudinis
        • γ. + circularis:
        • δ. + mobilis
        • ε. + stans:
      • d. math.+ abstracta:
      • e. geom. geom.
    • 2. duża liczba, mnogość
  • II. transl.
    • 1. (po)waga, ważność, majestat
      • a.
      • b.
    • 2. wzniosłość, okazałość (w mowie)

Pełne hasło

MAGNITUDO, -inis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • A.
  • N.
  • K.
I.
1. wielkość, rozmiar; amplitudinis mensura. Additur iusta ( DŁUG. LibBen I p. 156 ) , immensa ( WROCŁ. EpitConcl fol. d VIa) , maxima ( Kom Kadł p. 262 ), prodigiosa ( CALLIM. Hist. p. 46,11) .
a. rerum concr.
b. actionum affectuumve hominum, v. gr. animi (saec. XV), benevolentiae ( PAUL. CR. p. 168, v. 31 ), consilii ( CorpJP III p. 210, a. 1512) , virtutis ( GŁOG. Alex. II fol. g VIIIb) , item criminis ( KodWp II p. 591, saec. XIV med.med) , culpae ( AKapSąd II p. 281, a. 1482) , perfidiae ( KomKadł p. 262 ).
N. locut. meton. ap.
DŁUG. : magnitudinis contritio (pro contritionis magnitudo: Op. p. 535 ), clementia (pro clementiae magnitudo: Hist. I p. 459 =II p. 227 ed.nov. ), item denominationis magnitudo (pro magnitudinis denominatio: Op. p. 7 : quorum amnium denominationis m-em ... ex aquarum influentium augmento spectari oportet ),
c. phil.
N. definitiones
WROCŁ. EpitConcl fol. e Ia : est in Deo ... quantitas valoris siue perfectionis intensiue, que dicitur m-o.
ExPhys fol. 1 VIb : m-o capitur tribus modis: uno modo in se, alio modo in materia certa, tercio modo sub certa forma.
Ib. fol. d Ib : phisice ... capitur m-o, vt est dimensio materie ... alio modo capitur mathematice et sic abstrahitur (ed. abstrahit) a materia phisica.
Distinctiones notabiliores
α. in essendo :
WROCŁ. EpitConcl fol. d VIa : magister ostendit principaliter earum personarum S. Trinitatis equalem m-em in essendo.
β. molis et extensionis (opp. evidentiae et certitudinis :
GŁOG. Anal. fol. GG VIa : argumentum concluderetur, si credulitas ... conclusionis diceretur magna m-e molis et extensionis ... sed hic credulitas dicitur magna m-e euidentie et certitudinis).
γ. circularis:
WROCŁ. Epit. fol. a IVa : qui motus fiunt super m-es circulares non habentes principium.
δ. mobilis :
BYSTRZ. AnalPost fol. g Va : considerat ... astronomia de m-e mobili.
Item
mota ( WROCŁ. Epit. fol. e IVa).
ε. stans:
GOST. Th. fol. c VIIIa : res que habet m-em stantem et quantitatem fluentem, sicut est in tempore et motu.
d. math. abstracta:
ExPhys fol. 1 IIb : mathematicus considerat m-em abstractam a materia sensibili secundum rationem.
Cf. etiam
e. geom. (de lineis figurisve geom. )
VITELO Opt. p. 159 : sit m-ο rectangula uisa ex magna distantia.
Ib. p. 176 : esto AB m-o uisa.
Ib. p. 177 : m-o GBD iacens in aliqua superficie.
Ib. p. 220 : inter illos punctos si ... aliqua m-o ... ut paries uel aliud aliquid.
2. duża liczba, mnogość; multitudo, copia, v. gr. meritorum (s. Stanislai *KodKKr I p. 50, a. 1253) , precum ( KodMp III p. 7, a. 1333) .
II. transl.
1. (po)waga, ważność, majestat; auctoritas, gravitas, maiestas
a. rerum, v. gr. provinciae (i. muneris iniuncti, syn. gravitas: StPPP III p. 4 ) .
b. hominum. Praec. loco appellationis honorificae principum
KodWp II p. 159 (a. 1298) : petitiones ... nostre m-i (i. Wladislao duci ) directas ... confirmamus.
KodPol II p. 720 (a. 1356) : merita ... fidelis nostri dilecti, quibus apud nostram m-em (i. Kasimirum regem ) ... fertur esse commendatus.
KodMp III p. 118 (a. 1358) : in quorum omnium testimonium sigillum m-is nostre (i. Ka simiri regis ) appensum est.
Ita saepius saec. XIV.
2. wzniosłość, okazałość (w mowie); magnificentia (sermonis).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)