I. przedstawiciel, rzecznik, wysłannik, poseł; orator, nuntius, legatus

RachJag p. 193 (a. 1394) : duobus h-is de Anglia ad mandatum ... regis VIII marcae datae.

CodVit p. 1014 (a. 1416) : a Cruciferis per quosdam h-os ... duo gladii nobis sunt presentati. Ib. paulo infra nobis prelium indictum est per eosdem h-os sub hiis verbis.

Ita saepius usque ad saec. XVI.

II. wywoływacz (na dworze króla), później (od XV w.) urzędnik heraldyczny, do którego obowiązków należało czuwanie nad poprawnością herbów używanych w czasie turniejów i ceremonii dworskich, jurysdykcja w sprawach obyczajów rycerskich, a w części i nobilitacje itp. ; praeco (in curia regis), deinde (inde a saec. XV) officialis, minister, cuius erant cura insignium nobilium (praec. in hastiludiis sim.), morum militarium iurisdictio, quin etiam dignitatum equestrium imposito

CIOŁ. Lib. I p. 204 : attendentes morum in eo facecias ac pulcre conuersacionis venustatem et ... pollere virtutem, per que se exercendo multorum fidedignorum preconiis meruit commendari, ipsum h-um nostrum constituimus, facimus et creamus ac nostre curie collegio agregamus.

StPPP II p. 537 (a. 1434) : ipsis ... arma ... damus, concedimus, assignamus ... in ludis, astiludiis, torneamentis, prelijs et omnibus militaribus et nobilium exercicijs publice atque palam vociferanda, clamanda, ferenda, portanda, sculpenda, pingenda h-is et ministris militarium exerciciorum imponenda et liganda.

DŁUG. Hist. II p. 352 (= IV p. 102 ed. nov.) : Cruciferi illorum procerum acta et stirpes per a-os sub omni tempore, quo ad vescendum residebant, laudibus ... efferendo etc.

Ita saepius.