Ogólne
Pełne hasło
Więcej

HEBDOMADA

Gramatyka
  • Formyhebdomada, abdimada, abdomada, emdomada, ebdomata, epdomada, obdimada, obdomada
  • Etymologia cf. infra 20
  • Odmiana -ae -adis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzaj
Znaczenia
  • I. propr. propr. tydzień
  • II. eccl.+ hebdomada, -ae) obowiązki (najczęściej związane z kultem) wypełniane przez duchownych kolejno przez jeden tydzień

Pełne hasło

HEBDOMADA, -ae et -adis (cf. infra 20) f. scr. abdimada,,abdomada,,emdomada,,ebdomata,, epdomada,,obdimada,,obdomada
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • Ha.
  • L.
  • K.
[acc. pl. hebdomaclos m. ? fortasse e Pol. tydzień m.
KsgPrzem I p. 30 (a. 1407) : infra quatuor hebdomados.
TPaw VII p. 58 (a. 1418) : per IIIIor ebdomados.
PomnLw III p. 129 (a. 1426) : ipse XII ebdomados non seruiuit.]
I. propr. tydzień; septem dierum spatium, septimana.
N. glossam Pol.
GLcerv p. 579 : hebdomada, -dae et hebdomada, hebdomadis vtroque modo dicimus, est spacium septem dierum «tydzień».
Additur
dierum ( UrkOel p. 20, a. 1203 ; Somm. p. 817, a. 1230 .). Occ. Maior Wielki Tydzień; quae Pascham antecedit
KodMaz(K) p. 503 (a. 1242) : datum in Plocko feria quarta magna Maioris H-ae.
Cf. Th. VI 2579, 6. Eodem sensu sancta ( AKap p. 251, a. 1520) , Dominicae resurrectionis ( GALL p. 92, 3).
II. eccl. (tantummodo hebdomada, -ae) obowiązki (najczęściej związane z kultem) wypełniane przez duchownych kolejno przez jeden tydzień; munera (praec. ad rem divinam pertinentia) a clericis per vices singulis septimanis obeunda
BRUNO Pass. p. 201 (= p. 16, 12 K.) : obliuiscitur se episcopum ... paruulus in medio fratrum, coquinas purgans, e-as intentissime procurat, scutellas lauat.
ArHist XII p. 263 (saec. XIV) : vobis ab e-a chori parco et vos a potestate tabularii ... eximo.
ŹrWaw I p. 92 (a. 1489) : quia canonici, qui in vice e-arum missas cantare ... negligunt ... puniantur.
StKapWł p. 146 (saec. XVI) : quilibet praelatus et canonicus, qui debet ex ordine h-am tenere et adimplere, ut qualibet feria quinta se declararet et pronunciaret, si septimanam tenebit vel non, sub privatione refectionum.
StCrac p. 79 (a. 1555) : qui ... circa ecclesiam praesentes residebunt, h-as omnes et vices etiam omnes dominorum absentium ... obire et sustinere ac explere... tenebitur.
Cf. HEBDOMADARIUS subst.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)