Ogólne
Pełne hasło
Więcej

HABITUO

Gramatyka
  • Formyhabituo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -atum
Znaczenia
  • I.
    • 1. zaprawiać w czymś, przysposabiać
      • a. zaprawiać się, nabywać sprawności
      • b. przyzwyczaić się, przywyknąć
    • 2. singulare: mieszkać
  • II. part.
    • 1. uprawniony do czegoś
    • 2. wyposażony w odzież, odziany, ubrany
    • 3. phil. phil. wyposażony w trwałą sprawność lub dyspozycję, sprawny, uzdolniony

Pełne hasło

HABITUO, -are, -atum
  • F.
  • Th. (-or,
  • rec.),
  • Dc. et
  • B. (-atus),
  • L.
  • N.
I.
1. zaprawiać w czymś, przysposabiać; exercere, instituere
LibProm p. V (a. 1404) : nonnulli magistri ... negligenter, se et alios in artibus minime h-ndo aut edificando legunt.
Pass.
a. zaprawiać się, nabywać sprawności; alicuius rei habitum (cf. s. v. II 2) adipisci
GŁOG. Anim. fol. c VIIb : intellectus postquam h-tus sit speciebus intelligibilibus, amplius non indiget moueri a fantasmatis, ut intelligat.
Part. perf. loco adi. , cf. infra 41.
b. przyzwyczaić się, przywyknąć; assuefieri, in alicuius rei consuetudinem venire
MATTH. Rat. p. 87 : per quas poenas mortificantur vitia et consueta dediscuntur, in quibus indurarentur et h-rentur homines.
AAlex p. 19 (a. 1501) : regina iam aliis moribus et ingenio h-ta est.
2. singulare: mieszkać; fungitur vice vocis habitandi
CatLub p. 377 : homines h-ntes in Cleschowo non possunt se nutrire, quin habeant pascua ... super Kransil.
II. part. perf.
loco adi.
1. uprawniony do czegoś; alicuius rei iure praeditus
SSrSil VII p. 140 (saec. XV med.) : apostolici legati ... abierunt, nolentes depositum et privatum regem Bohemiae in pristina dignitate h-tum nominari (cf. supra legi incipiebantur litere heretici, qui se regem inscripserat).
2. wyposażony w odzież, odziany, ubrany; habitu (cf. s. v. I 2) ornatus, vestitus
Ztschr. XXXVI p. 77 (a. 1472) : vicarii ... cum scolaribus secundum temporis exigentiam h-ti ecclesiam Beate Marie Virginis ad visitandum et vigilias ... decantandas ... astricti esse deberent.
GŁOG. Porph. fol. s Ia : querendo, quomodo Ioannes est h-tus, respondetur: loricatus, calceatus, birretatus.
3. phil. wyposażony w trwałą sprawność lub dyspozycję, sprawny, uzdolniony; (alicuius rei) habitu (cf. s. v. II 2) praeditus
STOB. Aret. fol. h IVb : aliquis ... in dictando potest esse h-tus ad recte dictandum circa ista et non circa illa.
BYSTRZ. Top. fol. y IIIb : vnum est de necessitate in alio ... vt habitus et dispositio in h-to et disposito.
WROCŁ. Epit. fol. q VIa : intellectus seipsum h-tus potest intelligere, sed sensus nullo modo potest seipsum sentire.
Constr. ad
I—11: a. sq. dat. , cf. 37. b. sq. ad, cf. c. sq. in c. abl. , cf. 45.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)