Ogólne
Pełne hasło
Więcej

GESTUM

Gramatyka
  • Formygestum, gesta, gestae
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -i -orum -arum
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijakiżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1. + humanarum actionum humanorum actuum czyn, uczynek, postępek, dzieło
    • 2. pl. czyny (zwł. wojenne), wypadki, dzieje
  • II. iur.
    • 1. czynność, działanie, postępowanie
    • 2. przedmiot sporu, sprawa sporna, proces
    • 3. akt, dokument prawny, protokół, sprawozdanie (z czynności), sprawy omawiane na posiedzeniach

Pełne hasło

GESTUM, -i n. et saepius pl. GESTA, -orum
  • F.
  • Th. (s.
  • v.
  • gero),
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • N.
[generis f. gestae, -arum cf. infra 54 et 539,1 et Th. VI 1948,61..]
I.
1. czyn, uczynek, postępek, dzieło; res gesta, factum, facinus, opus (plerumque de factis laude et gloria dignis). Per abundantiam dicitur humanarum actionum ( KodWp III p. 45, a. 1356 : humanarum accionum g-a oblivione ... consueverunt tractu temporis deperire ), item humanorum actuum ( KodMp III p. 223, a. 1368). Eodem sensu gestae,, -arum f. i. res
KodWp I p. 25 (saec. XIII ex.) : longinquitate temporis g-arum series obscuratur.
PommUrk II p. 461 (a. 1281) : quando g-arum veritas conscribitur ... dubietas amputatur.
2. pl. czyny (zwł. wojenne), wypadki, dzieje; res, quae quavis ratione (praec. in bello) factae sunt, facta. Adduntur adi. vel gen. Eodem sensu res gestae.
II. iur.
1. czynność, działanie, postępowanie; actio, agendi ratio, negotium
KsgGrWp I p. 9 (a. 1386) : in hac notae iudicialis particula scriptum est g-um judicii regalis.
ZabDziej II p. 15 (a. 1482) : Katherina ... constituit in suum procuratorem magistrum Iacobum cum potestate substituendi habendo ratum et gratum de primo g-o.
2. przedmiot sporu, sprawa sporna, proces; res controversa, lis, causa, actio
StPPP IX p. 12 (a. 1415) : pro omnibus causis et g-is inter eos factis.
CodVit p. 634 (a. 1424) : pro quorum g-orum finali consumacione cum parte ... regis ... treugas pacis ... firmamus.
Eodem sensu
res gesta :
AKap Sąd II p. 7 (a. 1412) : prefatos ... pro omnibus causis tunc motis ... concordavimus ... super quo vobis fidele testimonium perhibemus g-e rei.
TPaw VII p. 322 (a. 1423) : debet statuere scabinos ... ad cognoscendum rem g-am inter eos.
KodUJ III p. 185 (a. 1492) : resignavit ... successioni ... actioni postea ... movendae omnibusque exceptionibus rei g-ae.
3. akt, dokument prawny, protokół, sprawozdanie (z czynności), sprawy omawiane na posiedzeniach; acta, commentarii iudiciales, causae quae in sessionibus aguntur (praec. pl. ).
N. sg.
APozn I p. 365 (a. 1464) : ego Stanislaus... g-i huiusmodi scriba ... presens publicum instrumentum sentencie arbitralis in hanc formam publicam redegi.
Occ. orzeczenie, postanowienie, uchwała; decretum, sententia
SACR. Elucid. fol. XIIIb : Nicolaum papam ... esse depositum g-is tertij concilij.
Constr. sq. gen.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)