- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
- A.
- N.
- K.
DokSul p. 353 (a. 1363) : sculteto ... concedimus fructus ... quae de taberna ... possent provenire.gen. sg. fructi: CRIC. in
Tom. V p. 354 (a. 1521) : quid inde fructi habeam.Cf. Th. VI 1374,49 sqq. abl. pl. fructis:
AGZ VII p. 51 (a. 1407) : villae ... cum ... singulis censibus et fructis.]
I.
propr.
1.
(abstr.) użytkowanie, używanie, korzystanie, czerpanie korzyści, dochodów
(często w połączeniu z
usus
);
actus fruendi, usus, praec.
iur. usus
fructus.
Simili sensu
usus fructuum:
KodMp II p. 24 (a. 1210) : ego ... predia ... monasterio ... offero ... hereditanda, usu tamen f-uum eorundem prediorum retento.
Item
usuum fructus :
DokMp IV p. 11 (a. 1262) : haereditates alias ... cum molendino et aliorum usuum f-bus et utilitatibus universis tam aquae, quam silvarum ... contulimus iure perpetuo ... possidendas.
Dicitur vitalis (StPPP VI p. 421, a. 1531) .
N.
saeculi
tyle co: sprawy świeckie;
i. q. negotia saecularia
StSyn IV p. 84 : ab ecclesiastico fit ministerio alienus, qui ... officio clericali neglecto f-bus seculi ... se ingerit.
Constr.
abs. vel sq.
gen. (subi. ).
2.
(concr.) owoc, plon, płód, zbiór; omne id, quod e
terra percipitur, fetus,
praec.
a.
arborum aliarumque rerum,
quae gignuntur e terra,
v.
gr.
balsami, olivae, palmae, quercuum et
fagorum.
Item
faeni; hortorum (
KodKWil
p. 362,
a. 1478)
, pomariorum (
TPaw ·VII
p. 90, a.
1419
;
AKap
p. 52, a.
1539)
, terrae, vineae,
item
pl.
silvestres (
PommUrk V
p. 17, a.
1311
:
f-bus silvestribus
nostre ville ... vulgariter dictis «Mast»
(Germ. ) ... pecora ... pascantur).
N. in imagine
de bonis hominum operibus sim., v. gr.
bonorum operum (
NIC. BŁ. Serm. I
p. 169
)
, paenitentiae
(e
Vlg.
Luc. 3,8
VAdAnt
p. 29,
12)
, pietatis (
DŁUG. Op.
p. 195
)
, scientiarum atque virtutum (gratos atque placidos:
FormJ
p. 18
et 56)
, vitae (aeternae:
STAN. OP .
p. 856
;
KrMU
p. 56, 23,
saec. XV in.).
;
Dicitur
bonus
(opp. malus
e
Vlg.
Matth. 3,10; 7,17
VHedv
p. 515
;
MATTH. Rat.
p. 6
;et saepius), centuplus
(e
Vlg.
Luc. 8,8
VAdAnt
p.
27,10)
, laudabilis (
MARTIN. OP. Serm.
p. 444
nlb.
), pacatissimus
(e
Vlg.
Hebr.
12,11
CodVit
p. 1006,
a. 1416)
, speratus (
CodEp II
p. 429, a.
1442)
sim.
b.
o produktach zwierzęcych; spectat ad res, quas bestiae proferunt, v.
gr. lanam, lac sim.
.
Dicuntur
industriales
et
naturales :
GŁOG. Alex. I fol. B IVa : dicuntur quidam f-us industriales, i. quia cum industria hominum acquiruntur, vt frumentum, oleum, lac, lana etc., quidam... naturales, quia ex ipsa natura proueniunt (cf. StPPP III p. 86; GLcerv p. 570).
c.
(o ludziach) potomstwo, dzieci; liberi
AH XLIV p. 72, nr 71, v. 2b (a. 1433) : sic oppressum redivivo f-u signo fulta divo matri reddis filium.
OrtWp p. 51 (saec. XVI) : nos super f-um, sive pueros, fideiubuimus, ut si produceret pueros, tunc essemus soluti.Cf. Th. VI 1386,26 sqq.
II.
transl.
A.
1.
praec.
pl. dochód, zysk z
posiadania i użytkowania
płynący, zwł. czysty zysk;
reditus,
proventus.
Glossa
Pol.
GLcerv p. 570 : f-us dicuntur, qui supersunt deductis expensis, quae sunt gratia fructuum acquirendorum et colligendorum et conseruandorum, «pożytki».
Syn.
et iuxta posita
census (
DokSul
p. 366, a.
1405
;
AGZ VII
p. 51, a.
1407
et saepius), expensae (
Lites I
p. 291, a.
1339)
, emolumenta (
StKapWł p. CLXVI,
a. 1408)
, introitus (
DŁUG. LibBen I
p. 97
)
, obventiones (monasterii:
ArPrawn X
p. 372, a.
1412
;
KodMp IV
p. 426, a.
1438)
, percepta (
StPPP VIII
p. 639, a.
1399)
, pretium (
PommUrk II
p. 287, a.
1274)
, usus (
AKapSąd II
p. 46, a.
1418
;
ArPrawn X
p. 282, a.
1409
;
ZabDziej II
p. 47, a.
1483
et saepius), utilitas (
KodWp III
p. 79, a.
1357
;
AKapSąd II
p. 46,
a. 1408
;
ib.III
p. 18, a.
1465
et saepius).
Definitur
a.
adi.
,
v.
gr.
α. capitulares (
StKapWł
p. 114,
a. 1599)
, ecclesiastici (
ArHist V
p. 285,
a. 1412)
, praediales (opp. colonorum:
StPPP III
p. 199
).
β.
exiles, tenues (
StKapWł p. CLXVI II a. 1408
;
DŁUG.
LibBen III
p. 37
)
, medii (
CodVit
p. 459,
a. 1419
;
AAlex
p. 280,
a. 1503
;
ib.
p. 447
,
a. 1504)
, temporales (
KodMp IV
p. 326,
a. 1438)
;
item
primi anni (
StSyn IV
p. 57
).
Occ.
constr.
sq.
in
c.
abl.
ArPrawn X p. 282 (a. 1409) : f-us ... recepissent in suas utilitates ipsos convertendo in valore 60 sexagenarum.
b.
gen.
α.
subi.
,
v.
gr.
Camerae Apostolicae (
CodVit
p. 459,
a. 1419)
, monasterii (
KodMp IV
p. 326,
a. 1438).
β.
rei, ex qua
percipitur fructus,
v.
gr. altaris (
ŹrWaw I
p. 35,
a. 1468)
, beneficii (-orum) (
StSyn IV
p. 49
;
StPPP IV
p. 111,
a. 1459
;et vulgo) sim., debiti (
ZabDziej II
p. 47,
a. 1483)
, decimalium (
DokKujMaz
p. 301,
a. 1312)
, dioecesis et ecclesiae (
MPVat II
p. 32,
a. 1347
;
ArPrawn VI
p. 9,
a. 1413
;
AKapSąd II
p. 210,
a. 1458
et vulgo),
hereditatis (-um), terrae
sim. (
DokMp IV
p. 11,
a. 1262
;
StPPP
VIII
p. 976,
a. 1400
et saepius),
iudicii (
KodWp II
p. 20,
a. 1289)
, rei pignoratae (
StSyn IV
p. 101
et 104
), scultetiae (
ArPrawn X
p. 282,
a. 1409)
, telonei (
PommUrk IV
p. 29,
a. 1301)
cett.
c.
sq.
de :
KodWp III p. 356 (a. 1370) : scoltetus ... de silvis, de mericis, de quercetis f-um ... habebit.
2.
iur. (roczna)
danina świadczona w zbożu, żywności itp. na rzecz władcy lub pana;
vectigal, tributum annuum, quod principi vel domino terrae frumento sim. solvebatur
KodMaz(L) p. 100 (a. 1383) : «przewod, podworowe», f-us etiam expeditionales, exaccionales et alia omnia jura suo tollere et exigere in districtu.
AGZ XI p. 94 (a. 1435) : dominus et possessor eiusdem ville ab eis capiat f-us alias «ossep».Cf. FRUMENTUM II.
B.
1.
owoc, pożytek, korzyść, wynik, skutek;
consecutio, commodum,
utilitas, effectus.
Additur
a.
adi.
,
v.
gr.
acerbus (
DŁUG. Op.
p. 511
)
,
cumulatissimus (
id. Hist. II p. 18= III
p. 28
ed. nov.
), desideratus, exspectatus, optatus
(
Tom. X
p. 41, a.
1528)
, efficax (
CodVit
p. 1067,
a. 1431)
, futilis (
DŁUG. Hist. V
p. 637
)
, pius
(
AKapSąd II
p. 664, a.
1491)
, saluber (
KodMaz(L)
p. 210, a.
1444)
, salutaris (
CodVit
p. 1067,
a. 1431)
sim.
b.
gen.
rei,
praec.
abstr.
,
v.
gr.
actionis bonae (
KodMp I
p. 8, a.
1192)
, crucis sanctae (
PEREGR. fol. x Ia)
, doctrinae salutiferae (
CodEp III
p. 136, a.
1468)
, elemosinae (pius :
AKapSąd II
p. 664, a.
1491)
, gloriationis
(
DŁUG. Hist. V
p. 637
)
, patientiae (
CantMAe I nr 18, v.
lia, saec. XIV) . c. sq. ex vel in
c.
abl.
Locut.
potiores ad 1—2:
α. fructum capere, percipere, carpere;
item referre (exinde:
DŁUG. Op.
p. 511
;
; inde:
HUSSOW.
p. 19,
v. 278
), reportare de
aliqua re (
StSyn VI
p. 16, a.
1408
;
KodMaz(L)
p. 210,
a. 1444).
β.
fructum (dignum, parvum) agere (cum aliquo :
VAdAnt
p. 19,
12 ; ; in aliquo:
ib.
p. 34,
12 ; ; de malitiis suis:
PommUrk VI
p. 288
a. 1325
;
DŁUG. Hist. IV
p. 577
)
,
edere, facere
(parvum :
JAC. PAR. Serm. fol. llb
;
ArPrawn I
p. 11,
a. fere 1400
;; ex pietate :
DANT. p. 179, v. 274 ), efficere (magnum in aliquo:DŁUG. Hist. V p. 284 ) , parere ( URSIN. p. 90,26) , procurare ( KodLit p. 162, a. 1413) , reddere ( KodWp I p. 129, a. 1233) ; item elicere, revocare (ex aliqua re: DŁUG. Hist. IV p. 470 ; Tom. V p. 301, a. 1520). ;
γ. (ad) in fructum convertere
(
AKapSąd II
p. 664,
a. 1491)
, (de)ducere (
DokMp I
p. 181,
a. 1373
;
RFil LIV
p. 322,
a. 1400)
,
item sibi reponere (
Tom. XIII
p. 22, a.
1531)
.
δ. in fructum (et utilitatem)
cedere (
ib. XIII p, 76,
a. 1531)
, prodire (
ib. X
p. 41, a.
1528)
.
ε. sine (absque) fructu;
item cum fructu (
ib. XIV p 605, a.
1532
;
ConcPol VI
p. 335,
a. 1586)
.
2.
nagroda, zapłata, wynagrodzenie; pretium, merces,
praemium
. Additur centuplicatus (
Kod UJ II
p. 99, a.
1448)
, centesimus (e
Vlg.
Matth. 13,8
DŁUG. Op.
p. 213
),
duplicatus (
PommUrk II
p. 7, a.
1254)
, multiplex (
WiadPol
p. 37,
a. 1308).
N.
glossam
Pol.
RFil XXIII p. 308 (a. 1444) : trinocenteno f-u «trzistaczmi odpłatami».