Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FIGURALIS

Gramatyka
  • Formyfiguralis, figurale
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -e -is
  • Część mowyprzymiotnikrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I. eccl. eccl. posługujący się alegorią, alegoryczny, przenośny
  • II. log. log. t. t. odnoszący się do figur(y) sylogizmu
  • III. mus.+ (cantus, musica) figuralny, wielogłosowy, urozmaicony melodycznie

Pełne hasło

FIGURALIS, -e
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • B.
  • L.
  • N.
I. eccl. posługujący się alegorią, alegoryczny, przenośny; allegoricus, qui figura (cf. s. v. II 3) utitur
NIC. BŁ. Serm. I p. 21 : Christus in incarnatione sua fuit preuentus quatuor benedictionibus realibus, sicut ibi quatuor f-bus.
Ib. p. 117 : vinum sapientiae Veteris Legis deficiebat, quia occulta et f-is erat eius sapientia, omnia in figura contingebant illis.
Ib. p. 228 : verbum Dei comparatur aquę propter eius f-em repraesentationem, quae est perspicax et lucida.
KrMU p. 84, 31 (a. 1416) : sicud in naturalibus et speculabilibus raciones subtiles formantur, sic et in moralibus f-es et grosse.
Inde abs. loco
subst. figurale,, -is n. alegoria, podobieństwo; figura, allegoria
JAC. PAR. Serm. fol. 21a : ipsi vero non intellexerunt plene misteria diuinitatis vel plenis numeris pro f-i (ed. figulari).
II. log. t. t. odnoszący się do figur(y) sylogizmu; qui ad syllogismi figuram (-as) pertinet
GŁOG. ExLog fol. 22a : coniugacio ... est f-is premissarum combinacio et est duplex.
WROCŁ. Dial. fol. G Ib : coniugatio vtilis est duplex: f-is tamen quando scilicet arguitur tamen in aliqua figura, sed in nullo modo, vt fit in silogismo expositorio; f-is et modalis simul, quando aliquis silogismus fit in modo et figura simul, vt in Barbara, Darij.
III. mus. t. t. (cantus, musica) figuralny, wielogłosowy, urozmaicony melodycznie; modulatus, figuris mus. ornatus, artificiosus
MONET. fol. A IIIb: musica humana vocalis ... regulata ... duplex est ... choralis, que et Gregoriana seu vetus dicitur ... que in suis notulis absque incremento et decremento equam seruat mensuram ... alia mensuralis, que et f-is seu noua dicitur.
FELSZT. OpCong fol. a IIIa : musica ... practica ... mensuralis siue f-is est, cuius figure inequales sunt, augmentum et decrementum sustinentes, secundum variorum signorum indicia (ed. iudicia).
Cf. FIGURATIVUS III.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)