Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROVOLVO

Gramatyka
  • Formyprovolvo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, -volvi, -volutum
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. devolvere, detrudere, deicere.
    • 2. evertere, sternere.
      • α. cadere, procidere. Praec. rzucać się komuś do nóg, upadać na kolana; procumbere, prosterni.
      • β. + genibus provolutis i.q. flexis
  • II. transl. delabi, incidere (saec. XV ex-XVI).
  • III. + devolvendi ad iudices deferre

Pełne hasło

PROVOLVO, -ere, -volvi, -volutum
  • F.
  • Th.
  • S.
  • A.
  • O.
  • W.
I. propr.
1. staczać, strącać, zrzucać; devolvere, detrudere, deicere.
Constr.
a. sq. ex. b. sq. in c. abl.
2. obalać, rzucać na ziemię, przewracać; evertere, sternere.
Inde
α. mediopass. et refl. przewracać się, upadać; cadere, procidere. Praec. rzucać się komuś do nóg, upadać na kolana; procumbere, prosterni.
β. in locut. genibus provolutis klęcząc; i.q. flexis
VAdAnt p. 22,10 : aggreditur sanctum senem et p-tis genibus diu profudit lacrimas.
KodWp I p. 510 (a. 1285) : ante horas ... die dominica Ave Maria genibus p-tis dicant clerici.
Ita saepissime.
Constr.
a. abs. b. sq. dat. , praec. pedibus, item scabello ( DŁUG. Hist. I p. 212 = I p. 278 ed.nov.) . c. sq. ad, praec. ad pedes alicuius, item ad manum ( SSrSil VII p. 15, a. 1457) , ad pedum oscula beatorum ( CodEp I 1, p. 80, a. 1437 et saepius), c. sq. coram :
KADŁUB.(Pl) p. 48 : coram magistratu p-te matronae.
d. sq. in c. acc. , v. gr. in faciem ( ArHist XI p. 187, saec. XVI) , in terram ( KodMp III p. 312, a. 1377) . e. sq. super c. acc. (et cum):
KADŁUB.(Pl) p. 146 : cum rugitu super adolescentulum p-itur pater.
II. transl. popadać w coś, staczać się; delabi, incidere (saec. XV ex-XVI). Nonnisi in malam partem, v. gr. vitiis, in vitia sim.
III. fungitur vice vocis devolvendi (cf. s. v. I B1) wnosić przed sąd, przedkładać do rozstrzygnięcia; ad iudices deferre
DokMp I p. 81 (a. 1350) : cum querimonia fuit p-ta et responsiones.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)