Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROCESSIO

Gramatyka
  • Formyprocessio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1. pompa sollemnis, praec. eccl. orantium et cantantium agmen ad sacras aedes et aras ambulans.
      • a. + exsequiarum (funerum, circa funus) pompa funebris
      • b. + rogationum (in rogationibus, cum litania, in maiori litania) supplicantium pompa infesto s. Marci (25.04.) et in Rogationibus (cf. s.v.) peragi solita
    • 2. + in processione longitudinis alicuius rei procedendo secundum aliquid
  • II. origo, praec.
    • a. phil.+
    • b. theol. origo Spiritus Sancti (vel Filii Dei)
  • III. phil. ratiocinandi processus

Pełne hasło

PROCESSIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
  • K.
  • O.
I.
1. uroczysty pochód, orszak, zwł. procesja religijna; pompa sollemnis, praec. eccl. orantium et cantantium agmen ad sacras aedes et aras ambulans.
Distinguitur:
a. exsequiarum (funerum, circa funus) procesja żałobna; pompa funebris
StVic p. 400 (a. 1438) : p-em exequiarum cuiuscunque funeris.
ZabDziej III p. 260 (a. 1493) : a p-e circa funus.
ŁASKI LibBen I p. 547 : plebanus ... percipit pulsales et p-is funerum pretium.
b. rogationum (in rogationibus, cum litania, in maiori litania) et abs. procesja błagalna w dniu św. Marka i w tzw. dni krzyżowe przed Wniebowstąpieniem; supplicantium pompa infesto s. Marci (25.04.) et in Rogationibus (cf. s.v.) peragi solita
KodWp II p. 230 (a. 1303) : dum p-o in maiori litania et in rogationibus fieri debebit.
DokKKr I p. 257 (a. 1400) : in p-bus rogacionum cum reliquiis sue ecclesie tenebitur interesse.
DŁUG. LibBen I p. 97 : p-es in diebus Sancti Marci rogationum.
Ita saepius.
Constr.
a. abs. b. sq. gen. c. sq. circa, cf. supra 17. d. sq. cum:
*KodMp I p. 152 (a. 1296) : p-o ... cum uexillis ei reliquijs sanctorum.
Cf. supra 27 et saepius. e. sq. in c. abl. , cf. supra 25 et saepius.
2. singulare: in locut. in processione longitudinis alicuius rei posuwając się wzdłuż czegoś; procedendo secundum aliquid
*KodWp II p. 311 (a. 1314) : in p-e longitudinis ab isto fine usque ad illum finem stagni (cf. ib. paulo supra et paulo infra ).
Cf. PROCEDO I, PROCESSUS I C.
II. pochodzenie, powstanie; origo, praec.
a. phil. GOST. in
MatFil XI p. 78 : bonitates et formae, quae procedunt ex inteligentiis primis, procedunt p-e universali unica et simplici ... necesse est, quod ab ipsis procedant forme p-e magis particulari et magis composita et contracta et magis ad materiam inclinata.
GOST. Th. fol. a VIb: p-o enim est causalis communicatio.
b. theol. pochodzenie Ducha Świętego (lub Syna Bożego); origo Spiritus Sancti (vel Filii Dei).
N. definitionem
WROCŁ. EpitConcl fol. c 4a : una est p-o Filij, et dicitur generatio, alia Spiritus Sancti, que dicitur p-o (cf. ib. infra fol. c 4b).
Dicitur
aeterna (aetemalis :
NIC. BŁ. Serm. I p. 424 : demonstrat istud pronomen ‘ille’ personam Spiritus Sancti, secundum p-em aeternalem, in eo, quod dicit, quod a Patre procedit, quę p-o secundum d. Thomam non est aliud nisi Eius emanatio per modum amoris.
HESSE Matth. II p. 165 : Pater manifestatur per Filium tamquam per suum verbum interna et aeterna p-e.
Ita saepius), opp. temporalis ( HESSE Matth. I p. 263,1 : duae sunt Christi p-es ... patet de p-e temporali, qua procedit a Matre ... secundum p-em aeternam Filius est de substantia Patris.
WROCŁ. EpitConcl fol. c 4b : preter p-em eternam, qua Spiritus Sanctus ineffabiliter processit a Patre et Filio ... est p-o temporalis, qua Spiritus Sanctus procedit temporaliter ad sanctificandas creaturas.
Ita saepius.) Occ. constr. sq. ab :
CodVit p. 1028 (a. 1416) : dampnatam heresim de p-e Spiritus Sancti tantum a Patre.
DŁUG. Hist. IV p. 612 : super p-e sancti Spiritus a Filio.
III. phil. postępowanie w rozumowaniu; ratiocinandi processus
DOBCZ. Ars fol. a 5a : circa ... regulas speciales queruntur quinque, ad quas possunt reduci alie regulae: p-is, extractionis, coniunctionis, positionis, formationis; circa p-em, scilicet p-is, que procedit quinque modis etc.
Cf. PROCEDO II B 1 b.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)