Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PRAESIGNO

Gramatyka
  • Formypraesigno, presigno, praesignatus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum -a, -um
  • Część mowy
Znaczenia
  • I.
    • 1. (parte anteriore) signare.
    • 2. constituere, statuere
    • 3. praedestinare
  • II. signare, significare, praefigurare, ostendere.
  • III.
    • 1.
      • a. mandare, praecipere
      • b. indicare
      • c. choros moderari
    • 2. praefatus, praedictus

Pełne hasło

PRAESIGNO s. PRESIGNO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • Ha. (
  • -atus).
  • N.
  • K. (
  • -atus)
I.
1. (z przodu) oznakować, oznaczyć; (parte anteriore) signare. Glossa Pol.
RFil XXIV p. 353 (saec. XV) : p-vit eam «sznamonal».
Constr.
a. abs. b. sq. abl. c. sq. cum :
PARK. p. 76 : abecedarium cum distinccionibus et exemplis caracterum et figurarum p-tum.
2. wyznaczać, określać, ustalać; constituere, statuere
MonDipl p. 137 (a. 1176 esse asseritur, est vero saec. XIII) : ut ... abbas ... dominum ... p-to tempore statueret.
DokMp I p. 109 (a. 1357) : quas granicias ... castellanum ... transmisimus limitacionem efficaciter p-ndo.
Ita saepius.
Constr.
a. abs. b. sq. secundum :
MIECH. Chr. p. 93 : stativa ... secundum qualitatem locorum p-ntes.
3. przeznaczać; praedestinare
Tom. IV p. 312 (a. 1518) : ad decorandum et amplificandum ... regnum Polonie ... divinitus es p-ta.
Cf. Th. X 2, 894, 39 sqq.
II. oznaczać, wyobrażać, wykazywać, zapowiadać; signare, significare, praefigurare, ostendere.
Constr.
a. abs. b. sq. dat.
JAC. PAR. RefEccl p. 166 : plura memoriae digna in omni sua conversatione p-vit Christus suis dilectis.
Ib. p. 167 : in his ... exemplis suis posteris fidelibus imitationis vestigia p-ns Christus.
c. sq. abl. d. sq. in c. abl. e. sq. per :
MIECH. Chr. p. 105 : pacem ... quae prius attentata et p-ta fuit per medium ... antistitis Graccouiensis.
Cf. Th. X 2, 894, 27.
III. varia et singularia
1.
a. zlecać, nakazywać; mandare, praecipere
MIECH. Chr. p. 56 : dum p-ret et mandaret Wladislaus Sethegio ut ... uastationi intenderet.
b. wskazywać; indicare
ŹrWaw VII p. 228 (a. 1538) : a reformatione manus p-ntis numerum horologii, quod collapsum fuit.
c. dyrygować chórem; choros moderari
AKap p. 71 (a. 1543) : cantor Poznaniensis ... quocienscunque p-tum fuerit stipulo argenteo ... in ecclesia vel processionibus ... totiens iste p-ns illo die prandium ... habiturus et... eidem p-nti etiam grossos II daturus est.
2. part. perf. praesignatus,, -a, -um wyżej wymieniony, wspomniany, rzeczony; praefatus, praedictus
PreussUB I 2, p. 258 (a. 1280) : infra granicias p-tas.
ArHist IV p. 163 (a. 1282) : idem pater et p-ta femina Sara nobis humiliter supplicarunt.
KodMaz(L) p. 41 (a. 1319) : ut nostre uoluntatis affeccio circa virum p-tum plenior declaretur.
Ita saepius.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)