- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- A.
- O.
ArHist VIII p. 322 (a. 1499) : spero ... quod ... facerem quid magis et melius poterim.
Tom. X p. 276 (a. 1528) : ut in majori sollicitudine versari non poterim.Ita saepius. 3. sg. con. perf. vel fut. II poterit:
KodMp III p. 184 (a. 1365) : molendinum construere poterit et valebit.
KsgŁawKr p. 78 (a. 1372) : quod ... poterit ... obtinere.
Ib. p. 134 (a. 1375) : potest abemere domum quando vlt et poterit.Ita saepius. poteret:
StPPP IX p. 68 (a. 1468) : aduocacie in possessionem poteret intrare.3. pl. con. perf. vel fut. II poterint:
KodWp I p. 201 (a. 1243) : si quam vindictam ... in dictos contumaces exercere poterint seu voluerint.
KodPol I p. 81 (a. 1257) : que nunc sunt vel in posterum poterint excogitari.Ita saepissime. Cf. Th. X 2, 126, 35 sqq.]
I.
móc, być w stanie, w możności, zdołać coś robić; pollere,
valere, in potestate sua habere.
Impers.
potest
może być, jest rzeczą możliwą; fieri
quit.
Saepe in certis quibusdam iuncturis,
v.
gr.
prout (sicut) (melius) possum (
StPPP VIII
p. 352,
a. 1389
;
ib. VII
p. 469, a.
1468
;
ProtWoz
p. 66,
a. 1496
et saepius), quantum cum Deo (in Domino) possum (
KodMp IV
p. 7, a.
1386
;
DokMp VIII
p. 372, a.
1392)
, omnibus melioribus quibus possum (
CracArt suppl. II
p. 35, a.
1434),
sim.
Locut.
α.
ager qui mensuram (corum, coretum) potest
seminare
pole, które może być obsiane pewną ilo
ścią ziarna;
i.q. qui aliqua seminis quantitate obseri
quit
StPPP VIII p. 8 (a. 1376) : aream ... et de agro, quod p-st mensuram seminare ... vendidit.
ib. p. 299 (a. 1388) : pro agris ubi duo corethi p-unt seminare.
DokMp I p. 428 (a. 1419) : do ... agrum, quod p-st octo coros seminare, ad annonas quatuor coros ... et ad estatem quatuor (cf. etiam ib. p. 125, a. 1360 : mansum ... quod viginti mensuris valeat seminari).
β.
super minus posse
sensu incerto
RotKal p. 315 (a. 1423) : super minus p-st.
Ib. p. 330 (a. 1428) : super minus p-unt.Ita ib. saepe.
γ.
quod minime sibi potest
czego mu nie wolno; quod minime ei licet
DecrICC I p. 198 (a. 1464) : causam distulistis ... absque voluntate partis agentis, in absencia partis adverse, quod minime sibi p-st (nisi leg. prodest).
Constr.
sq. inf.
N. abs.
(subauditur
egerere)
LekKon p. 231 : quando aquam seu urinam equus non p-st.
II.
móc, mieć moc, władzę, znaczenie; valere, pollere,
aliquam potestatem habere.
Eodem sensu phil.
MATTH. Serm. I p. 230 : tunc dicitur Deus p-se illud secundum potentiam ordinatam ... tunc dicitur p-se illud de potentia absoluta.
SŁUP. MixEl p. 164 : illud dicitur frustra, quod in nullam operacionem p-st.Ita saepe.
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
ad. c.
sq.
de,
cf.
d.
sq.
in
c.
acc.
e.
sq.
secundum,
cf.
f.
sq.
super :
AMedi IV p. 69 (saec. XV med.med) : p-se super bona et super mala est amplius p-se quam super bona tantum.Cf. Th. X 2, 150, 74.