- F.
- G.
- Bl.
- S.
- L.
- A.
I.
propr. (de concr. ) równina, przestrzeń
równinna, teren płaski;
planum, aequum, campus planus.
Glossae
Pol.
KodKrak p. 138 (a. 1401) : ciuitati Cracouiensi ... p-em, que «blonye» dicitur ... apropriamus (ita saepe ).
PP V p. 58 (a. 1426) : vsque ad p-em Obidzino, vulgariter «do Obidzinskye gole».
Tom. IX p. 91 (a. 1527) : Polonia vero ... a lata campestrique p-e, quam «pole» incolae vocant, dicta.Occ. agri (campi) i.q. ager (campus) planus
ZabDziej I p. 386 (a. 1585) : adimendo p-em agri cum media prata ... quem p-em agri ... adiungendo ... ad molendinum.
Paulo infra p-es agri signata est metis.Cf. etiam
Praec.
1.
geom.
t.t. płaszczyzna;
superficies plana
VITELO Opt. p. 147 : arcus circulorum in superficie ... accedunt ad rectitudinem linearum, sic totalis spherę superficies ad p-em accedit.
2.
in
locut.
planitiei
coaequare (adaequare;
cf.
Vlg.
2 Reg. 8,2)
zrównać z ziemią;
penitus diruere
GALL. p. 89, 17 : munitionem ... p-ei coequavit.
SSrSil I p. 71 (a. 1482) : civitatis ... munitionem destruens et p-ei adaequans.
3.
communis, villae
et
abs.
,
tzw. nawsie lub przewsie, równinna, środkowa część
wsi, nie zabudowana, będąca najczęściej wspólną własnością;
campus planus in medio pago situs, incultus,
qui plerumque communitatis
rusticorum proprius erat
PrPol p. 144 (a. 1403) : medietatem campi, qui jacet a p-e ville alias «vangroda» ... jure hereditario possedebit.
KodMp IV p. 192 (a. 1421) : in p-e predicte ville Okunyn, alias «nawsu».Ita saepissime. Adduntur glossae Pol. nawsie (supra et saepe), przewsie ( DokMp II p. 354, a. 1441) , smug ( DokLub p. 360, a. 1476) , wągroda (supra). Cf. PLANUM II 1 b.
4.
plac, parcela miejska;
area urbana
DokMp ΙΠ p. 166 (a. 1445) : conspiciendo p-em alias «placz», circa fluvium ... quod ... domus construi poterit.
5.
allecum
plac targowy, na którym sprzedawano śledzie (w Poznaniu), forum
(Posnaniae),quo alleces
venibant]
APozn I p. 345 (a. 1462) : conconsuli nostro forum salis et p-em allecum cum proventibus eorum ... super octoginta marcas convenimus.
Ib. p. 346 (a. 1462) : pro quibuscumque pecuniis de dicto foro salis et allecum p-e provenientibus.
Ib. II p. 15 (a. 1471) : arendavimus ... pontalia, forum salis et p-em allecum provido Joanni.
6.
tzw. szerzyna w kopalni soli; locus cavatus in
salis fodina, quo sal effodiebatur
ŻupKr p. 566 (a. 1518) : generaliter ab omnibus his cameris ... volvit rota bancos 9 usque ad p-em seu «sherzina» dicta Gospoda.
7.
las rosnący na płaskim terenie?
silva in plano sita?
StPPP XI p. 19 (a. 1542) : vendidit Stanislao ... p-em alias «lasz» iacens penes aream laboriosi Mathie.
8.
w opisie herbu; in
insignis nobilium descriptione
DŁUG. Op. p. 477 : episcopus ... qui stellae ... in coelestino, in medio p-em et barram candidam in rubeo, in inferiori vero parte rosam ... pro insigni et armis deferebat.
Id. Hist.V p. 494 : familia ... in medio p-em albam defert.
II.
(transl. de abstr. ) gładkość, równość,
gładzizna; levor, politura
VITELO Persp. p. 173 : p-es quoque visui pulchritudinem facit, quia p-es pannorum sericorum ... placet animae.
Id. Opt. p. 181: visus ... secundum hoc dijudicat asperitatem superficierum uel p-em.
Paulo infra: unde ... corporis tersitudo siue politio quae est quaedam lenitas vel p-es, comprehenditur a visu.Ita saepius. Glossa Pol.
RFil XXII p. 40 (saec. XV med.med) : «glathkoscią» p-e.