Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PHANTASTICUS

Gramatyka
  • Formyphantasticus, fantasticus, , phantasticum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um -i -i
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I.
    • 1. imaginatione fictus, simulatus, non verus.
    • 2. insolitus, insolens, mirus, insulsus, fatuus, stultus
    • 3. homo demens, delirus, mente captus
  • II. phil.
    • 1. qui ad imaginationem pertinet, imaginatione exsistit
    • 2. + apprehensio imaginis sensibus perceptae comprehensio

Pełne hasło

PHANTASTICUS s. FANTASTICUS, -a, -um
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • K.
I.
1. urojony, wymyślony, złudny, nierzeczywisty, nieprawdziwy; imaginatione fictus, simulatus, non verus.
2. dziwaczny, niedorzeczny, głupi; insolitus, insolens, mirus, insulsus, fatuus, stultus
RRud p. 29 : cum de loco partus ducuntur ... loquuntur quasdam benedictiones f-as.
CodEp III p. 514 (a. 1432) : aliqua stulta et f-a ... narrari.
3. m. pro subst. -i człowiek szalony, wariat; homo demens, delirus, mente captus
MATTH. Rat. p. 128 : quis ... nisi f-us ... est ... conquestus se retrahi a comestione, quando indiget ... habetque quod sumat (cf. etiam id. OpTheol. p. 413).
HESSE Matth. II p. 44 : timebant magi ... ne Judaei eos p-os et delusos esse dicerent.
Ita saepe. Glossa Pol.
GLr I p. 510 : f-us «kuroploch» ... «warjat».
II. phil.
1. wyobraźniowy, dotyczący (lub istniejący w) wyobraźni twórczej; qui ad imaginationem pertinet, imaginatione exsistit
GŁOG. ExLog fol. 74b : mediante f-a visione, id est apprehensione alicuius apparentis et non existentis.
Id. Anim. fol. U IIb : virtus p-a ... dicitur fantasia, que in alia translatione vocatur imaginativa.
Ita saepius. Abs. loco subst.
phantasticum,, -i n. wytwór fantazji; phantasma
MatFil IV p. 28 (saec. XIV) : sicut se habet lumen ad colores, sic intellectus agens ad p-a, sed lumen facit colores potentia visibiles, actu visibiles, ergo intellectus agens facit phantasmata potentia intellegibilia, actu intellegibilia.
2. apprehensio ujęcie poznawcze wrażenia zmysłowego; imaginis sensibus perceptae comprehensio
HESSE Matth. IV p. 46 : non ... oportet, quod angeli cognoscant apprehensionem p-am hominis, secundum quod movetur a ratione vel voluntate, sed secundum quod movetur ab appetitu sensitivo.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)