- Th.
- Bl.
- Dc.
- B.
- L.
- N.
- K.
I.
1.
ważenie, przeważenie;
ponderatio
APozn II p. 264 (a. 1494) : aurifaber presentavit archam ... ex auro ... factam et facta p-a ... repertum est pondus auri viginti duarum marcarum.
2.
wartość, oszacowanie; aestimatio, taxatio, pretium
AGZ XI p. 35 (a. 1428) : kmetonissam recepit cum bonis ipsius ... et solucione census in p-a dampni decem marcas.
PP II p. 140 (a. 1452) : theoloneator ... ad superiorem extimacionem et p-am preterquam ad mille marcas ... non debet per nos astringi.
StPPP VII p. 10 (a. 1497) : camisiam ... restituere debet aut solucionem facere iuxta p-am eiusdem.
N.
locut.
de leviori pensa esse
mieć mniejszą wartość;
minoris pretii esse
Zsig. p. 38 (a. 1500) : de alio sarlato ulnam ungaricalem accipiendo pro III florenis, quia fuit de leviori p-a.Cf.
3.
opłata, danina;
vectigal, tributum
PommUrk VI p. 319 (a. 1325) : opidum dabat pro certa p-a XLa marcas et appositis predictis mansis curie augmentabant p-am ad XXti marcas et nunc solvit LXa pro p-a.
Ib. VII p. 273 (a. 1329) : p-am, quam Dethardus ... solvere debebit.
KodKKr II p. 353 (a. 1411) : heredes molendini... de molendino ... certam p-am videlicet vnam marcam annuatim soluere... sint astricti.
Syn.
datia (
CodEp III
p. 432, a.
1496)
, datio (
KodMp IV
p. 390, a.
1441)
, exactio
(
ib.
), solutio (
ib.
), taxa (
StPPP IV
p. 144,
a. 1426)
, vectigal (
AGZ VI
p. 52, a.
1459).
Definitur addito
adi.
pecunialis (
ArPrawn V
p. 543, saec.
XV)
vel
gen. (
AGZ VI
p. 52, a.
1459
:
vectigalia et p-as czysze... solvendas.
CodEp III p. 432, a. 1496 : daciam et p-am cize dabunt.Cf. ). Occ. tzw. lot, opłata z tytułu opieki nad małoletnimi i ich majątkiem; census tutelae minorennium eorumque bonorum
AGZ XV p. 387 (a. 1499) : facta est concordia de p-a alias «z lothowanya».
II.
1.
waga miejska; trutina
urbana
BreslUB p. 43 (a. 1274) : volumus, vt p-a plumbi non alias preterquam ibidem habeatur.
DokMp IV p. 26 (a. 1291) : quaestum sive praetium p-ae plumbi, quicumque evenire poterit, itidem ad usus civitatis totaliter erogamus.Ita saepe. Glossae Pol.
AGZ III p. 35 (a. 1366) : p-am, que in vulgari «waga» nuncupatur.
KodKrak p. 691 (a. 1465) : p-a nostra maiori alias «wyelka waga».
KodKrak p. 297 (a. 1494) : novas p-as alias «wagy».
Syn.
libra (
DokMp I
p. 152,
a. 1366
;
KodPol II
p. 921, a.
1460
et saepius),
statera (
AGZ III
p. 19, a.
1358
et saepius). Distinguitur
maior
przeznaczona do ważenia cięższych towarów;
maioribus ponderibus examinandis destinata(
KsgŁawKr
p. 103, a.
1373
et saepius; ad rem cf.
e.g.
ŹrWaw IV
p. 40, adn.
2)
; minor (
CracArt I
p. 104, a.
1439
et saepius); item generalis (
KodKrak
p. 308, a.
1502
; opp. privata
ib.
p. 297, a.
1494)
.
Constr.
a.
sq.
gen.
,
v.
gr.
civitatis (
DokMp I
p. 34,
a. 1324
et saepius), item
cinerum (
BreslUB
p. 65,
a. 1296
;
CodSil VIII
p. 110, a.
1373)
, cupri
(
DokMp IV
p. 28, a.
1292)
, metallorum (
KodKrak
p. 20, a.
1335)
, plumbi
(
et 19 et saepius)
,
stanni
(
).
b.
sq.
ad :
KodMp I p. 315 (a. 1362) : p-am ad pensandam ceram.
KodKrak p. 297 (a. 1494) : p-as privatas ad pensandum canapas.
2.
meton. dochód z wagi miejskiej; reditus ex eiusmodi
trutina perceptus
StPPP I p. 222 (a. 1368) : pensatori dantur septem grossi in Weliczka et tertia pars p-ae.
3.
pomieszczenie, w którym czynna jest waga miejska;
locus, ubi trutina urbana res venales examinantur
KodWp IX p. 88 (a. 1427) : razoriam «postrzigadlnicza» nominatam, p-am «waznicza» wlgariter dictam.