Ogólne
Pełne hasło
Więcej

LIQUIDUS

Gramatyka
  • Formyliquidus, liquidum, liquida, , liquidum
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um -orum -i
  • Część mowyprzymiotnikrzeczownikrzeczownikrzeczownikprzysłówek
  • Rodzajnijakinijaki
Znaczenia
  • I.
    • 1. propr. fluidus, non spissus.
    • 2. transl.
  • II.
    • 1. propr.
      • a. concr. purus, clarus, perspicuus. potulenta
      • b. abstr. tranquillus (saec. XVI)
    • 2. transl.
      • a. + Th. exceptionibus (in iure qui refutari non potest, non dubius, clarus, certus.
      • b. non dubium debitum, certa merces
      • c. + ad liquidum praeter dubium (saec. XV).

Pełne hasło

LIQUIDUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
  • L.
  • H.
  • Ha.
  • A.
I.
1. propr. płynny, pozostający w stanie płynnym, ciekły; fluidus, non spissus.
N.
sal solanka; aqua salsa, ex qua sal excoquitur
KodKKr I p. 107 (a. 1278) : conductoribus eiusdem patelle liceat accipere ... 1-um sal de quocumque puteo placuerit ... absque omni contradiccione zuppariorum.
KodPol III p. 58 (a. 1254) : constituentes, ut singulis diebus de fonte (ed. -to) nostro 1-i salis in Bochna septem tine ([i. tunnae) ]ad prefatum caldarium perpetuo conferantur.
Occ. subst. liquidum,, -i n. płyn, woda; liquor, aqua
DŁUG. Hist. IV p. 691 : terrae motus ... edeo validus exortus est, ut ... fluviorum alvei ... vacui cernerentur, 1-a quaeque salirent.
2. transl. gram. t. t. de consonantiis (saec. XV).
II.
1. propr.
a. concr. czysty, jasny, przeźroczysty; purus, clarus, perspicuus. Subst. liquida,, -orum n. pl. trunki, napoje wyskokowe; potulenta
Tom. VI p. 1 (a. 1522) : exactio civilis et contributio 1-orum ... est decreta.
Cf. LIQUOR II.
b. abstr. niczym nie zmącony; tranquillus (saec. XVI).
2. transl.
a. adi. niewątpliwy, bezsprzeczny, pewny, jasny; qui refutari non potest, non dubius, clarus, certus. Praeter ea, quae in Th. laudantur dicitur etiam de exceptionibus (in iure :
Lites I p. 44, a. 1320) , iure (syn. apertum, irrefragabile:
Dogiel I p. 127, a. 1530) , offensis et iniuriis ( RHist III p. 319, a. 1510) , signis ( ZabDziej IV 1, p. 99, a. 1559) , testimonio ( Tom. III p. 231, a. 1514).
Praec.
debitum sim. : stwierdzony ponad wszelką wątpliwość, udowodniony; extra dubium positus, certus
AKapSąd I p. 45 (a. 1436) : item rogetur de debitis 1-is.
ArPrawn V p. 461 (saec. XV med.) : ordinamus ... ut ... taxa ... ab illo, cui provisum fuerit, integre exacta pro anniversario defuncti ... pro debitis 1-is convertatur.
AAlex p. 447 (a. 1504) : testamenta intestatorum petantur solutis debitis et salariis servitorum 1-is.
ŹrWaw II p. 104 (a. 1510) : notarius ... octo marcas pecuniarum minus uno fertone certi mutui 1-i debiti ... Stanislao ... se ... soluturum obligavit.
AKapSąd I p. 632 (a. 1519) : dixit alia debita fore 1-iora, videlicet plebani ... quod debitum vult declarare iuramento.
Syn.
certus ( et ARect I p. 792, a. 1534 ; ZabDziej I p. 383, a. 1585) , iustus ( StPPP VI p. 203, a. 1523 ; Dogiel I p. 195, a. 1543) , verus ( StPPP IX p. 232, a. 1535 ; ZabDziej I p. 383, a. 1585).
b. subst. liquidum,, -i n. pewna, jasna, niewątpliwa należność, wynagrodzenie; non dubium debitum, certa merces
WŁODK. ScrSel I p. 74 : et hoc dico secundum iudicium fori penitencialis, ubi habet locum compensatio eciam non 1-i ad 1-um, que non habet locum in foro contencioso (cf. ib. p. 134.)
c. adv. ad liquidum ponad wszelką wątpliwość; praeter dubium (saec. XV).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)