Ogólne
Pełne hasło
Więcej

LIMITATIO

Gramatyka
  • Formylimitatio, limitacio, limittacio,
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr.
    • A.
      • 1. terminorum descriptio.
      • 2.
        • a. bonorum divisio
        • b. ad aliud quoddam territorium adiectio
    • B.
      • 1. termini, metae
        • α. + limitationes distinguere terminos describere
        • β. + limitationem habere (cum aliquo loco) adiacere
      • 2. territorium, quod certis quibusdam finibus continetur
  • II. transl.
    • A.
      • 1. constitutio, definitio, statutum
      • 2. explanatio, interpretatio
      • 3. iur.
        • a. iudicis sententia
        • b. + termini diei iudicii prorogatio
    • B.
      • 1. coartatio, imminutio
      • 2. condicio, excerptio
      • 3. (in studiorum universitate) actus certo cuidam magistro se commendandi

Pełne hasło

LIMITATIO s. LIMITACIO s. LIMITTACIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • K.
I. propr.
A.
1. wytyczenie granic, rozgraniczenie; terminorum descriptio.
Additur per abundantiam
granicierum (cf. infra 1435,7).
Praec.
urzędowy objazd jakiegoś terenu celem ustalenia granic posiadłości; actus equo circumvehendi terrae spatium ab aliquo possidendum limitum constituendorum gratia
KsgGrWp II p. 132 (a. 1394) : terminus ... pro 1-e hereditatis wlgariter «o wyast» (cf. ib. I p. 224, a. 1395).
Ib. p. 134 (a. 1396) : pendet terminus ... pro l-e wlgariter «rosyachane» dicte hereditatis (cf. ib. p. 138, a. 1397).
RotKość p. 210 (a. 1413) : plene et finaliter l-em wlgariter «obyechane» facient.
AGZ XIV p. 342 (a. 1452) : ministerialis fuit apud eum in l-e alias «na rosgesdze».
Ib. XV p. 485 (a. 1477) : ad l-em granicierum alias «na vygechanye granycz».
Occ. c. negatione
StPPP II p. 593 (a. 1464) : ob ... non l-em granicierum ... dampnificauit ipsos in ducentis marcis.
Constr.
a. sq. gen. bonorum ( ArHist X p. 337, a. 1513) , hereditatis ( KsgHenr p. 73 et saepius), terrarum ( Lites II p. 298, a. 1413) , villarum ( DŁUG. LibBen I p. 8 ) ; item ecclesiarum (in terra Plocensi: AKapSąd III p. 84, a. 1502) . b. sq. ab :
ArPrawn VI p. 68 (a. 1529) : circa l-em dictorum bonorum a bonis Lypky.
c. sq. inter :
KsgGrWp I p. 224 (a. 1395) : pro l-e videlicet «wyasd» inter villas Goram, Neslabino et inter Sbrodzewo.
KsgZPozn p. 10 (a. 1400) : terminum ... pro l-e fienda inter Brodzewo et Zrzem.
ArHist III p. 255 (a. 1415) : l-em «wyast» inter hereditates ... Corzuchi ... et Timenecz.
Iuncturae verbales
limitationem facere ( CodSil(M) I p. 319, a. 1202 et saepius); simili sensu praesignare ( DokMp I p. 109, a. 1357) , etiam limitare ( ib. p. 306, a. 1403) ; praeterea limitationi commendare (dioecesim: AGZ VII p. 39, a. 1398).
2. singularia
a. podział majątku; bonorum divisio
TPaw IV p. 246 (a. 1399) : Albertus ... Andream ... cum suis fratribus propter l-em hereditatis vulgariter «o dzaal» citauerat.
b. włączenie w obręb innych granic; ad aliud quoddam territorium adiectio
IurMas II p. 199 (a. 1524) : literas ... l-is oppidi Czerwińsk ... de districtu Cyechonouiensi ... ad districtum Wisegradiensem.
Cf. LIMITO I A 2.
B.
1. pl. granice; termini, metae
AnnMP p. 27 (a. 1249) : l-es seu termini facti sunt a flumine Visle ... ad ripam fluminis Pylcze.
PommUrk III p. 402 (a. 1300) : que conprehensa sunt et conprehendi possunt infra veras l-es et terminos dicte ville.
Iuxta posita
gades ( KodPol I p. 198, a. 1348) , termini ( KodMp IV p. 109, a. 1407) .
Simili sensu
limitatio granicierum :
DokRad p. 55 (a. 1442) : que silva est ... usque ad l-em granicierum ville Janiszow.
N.
kopce graniczne; tumuli terminales
PomnLw III p. 34 (a. 1417) : famulis, qui fecerunt l-es scilicet «kopcze».
N. locut.
α. limitationes distinguere wytyczyć granice; terminos describere
KodWp II p. 284 (a. 1311) : ut l-es suarum hereditatum ... distinguere ... dignaremur.
β. limitationem habere (cum aliquo loco) graniczyć; adiacere
PP VI p. 30 (a. 1430) : que borra habet l-em cum Coszuchow et ... sita est eundo ... in Coszuchow in sinistra parte.
]Cf. LIMITO I B 1 b.
2. obszar określony pewnymi granicami; territorium, quod certis quibusdam finibus continetur
KodWp I p. 167 (a. 1236) : decimam ville ... Syrakowo ... cum tota sua l-e fratribus ecclesie Sancte Marie ... Virginis ... de Henrichow ... contuli.
Ib. p. 258 (a. 1251) : que via cum omnibus sitis in parte dextra ad Novam Marchiam in sinistra ... ad Poloniam pertinet; quod idem intelligendum est de tota hac l-e.
Ib. II p. 51 (a. 1291) : quod utraque villa unum districtum habeat et l-em.
Glossa Pol.
ib. p. 60 (a. 1292) : reducentes villas prefatas ... in unum districtum et l-em, quod Polonice «obiazd» nuncupatur.
II. transl.
A.
1. określenie, ustalenie, postanowienie; constitutio, definitio, statutum
KodMp III p. 129 (a. 1359) : hanc ... l-em de solucione fertonum pro decima ... cum ... rege ... ordinauimus.
KodUJ I p. 4 (a. 1364) : ea, quae regalis maiestas ... facere decrevit et 1-e debita perpetuare.
ZabDziej III p. 329 (a. 1494) : ad cuius domini officium perpetuum spectat l-o decimarum.
Constr. sq. gen. obi. vel sq.
de (ut supra). Cf. LIMITO II A 1.
N.
umowa; pactum
AKap Sąd II p. 454 (a. 1480) : non faciendo aliqualem secum pro certo salario l-em.
2. wykład, interpretacja; explanatio, interpretatio
ArPrawn V p. 460 (saec. XV ex.ex) : interpretacjo sive l-o statuti suprascripti.
IurMas III p. 70 (a. 1532) : l-o sententiae regalis ad utramque partem.
N. phil.
GOST. Th. fol. c IIIb : a principio istius propositionis l-o facta est ad intentionem venerabilis domini Alberti.
Cf. LIMITO II A 2.
3. iur.
a. rozstrzygnięcie sporu, orzeczenie sądowe; iudicis sententia
PP II p. 123 (a. 1451) : discordiam et litem ... que in hanc diem nulla l-e erant extincta.
b. termini przesunięcie terminu sądowego; diei iudicii prorogatio
ARect I p. 13 (a. 1469) : termini l-o (cf. infra terminum, quem pro presenti die habuerunt ... inter se limitarunt infra hinc ad festum s. Michaelis).
Cf. LIMITO II C 1. Ad rem cf. Kutrzeba, Dawne polskie prawo sądowe p. 76.
B.
1. ograniczenie, umniejszenie; coartatio, imminutio
AKapSąd III p. 141 (a. 1509) : distinccio nova decanatuum in diocesi Plocensi et pristine amplitudinis l-o.
N. phil.
formae :
AEG. Th. fol. A IVb : forme per se existentes ... multiplicantur ... propter l-em et propter diversum gradum ipsarum.
Cf. LIMITO II B 1.
2. warunek, zastrzeżenie; condicio, excerptio
IurMas III p. 30 (a. 1528) : non ... cum plena facultate omnia tractandi eos nuntios misistis, sed cum l-e et praescripto quodam.
3. dokonany przez początkującego studenta wybór magistra, który miał spra wować nad nim opiekę podczas studiów; (in studiorum universitate) actus certo cuidam magistro se commendandi
ARect I p. 434 (a. 1501) : Iohannes de Maiori Glogovia ... timens sibi causam intentari... occasione cuiusdam l-is prioris per ... Ieronimum ... eidem magistro ... facte.
Ib. infra sum limitatus ad magistrum Iohannem de Glogouia, sed tamen credo ipsum meam ... l-em tradidisse obliuioni et ideo me ad alium magistrum iam limitabo.
Cf. LIMITO II D.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)