Ogólne
Pełne hasło
Więcej

LIBERTATIO

Gramatyka
  • Formylibertatio, libertacio
  • Etymologia liberto
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • 1. liberatio, actus aliquem liberum reddendi
    • 2. actus aliquem a muneribus, tributis sim. solvendis liberandi, immunem reddendi
    • 3. iur. actus fideiussorem a sponsione liberandi
  • II. + rerum actus fundum aere alieno liberandi, rem alienatam a cuiusvis vindiciis defendendi

Pełne hasło

LIBERTATIO s. LIBERTACIO, -onis f. (liberto)
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • L.
  • A.
  • K.
I. hominum
1. uwolnienie, oswobodzenie; liberatio, actus aliquem liberum reddendi
APozn II p. 274 (a. 1495) : si et inquantum ... Bedirman de huiusmodi l-e sessionis in turri et eciam dimissione peccuniarum gratus erit, idem dictus Bedirman ... scabinis ... de dimissione sessionis in turri et eciam peccuniarum regraciatus est.
Tom. XV I p. 193 (a. 1534) : nihil posset fratri meo accidere ... quod maiori esse adiumento possit ad ipsius l-em, quam si etc.
2. zwolnienie kogoś od świadczeń, ciężarów; actus aliquem a muneribus, tributis sim. solvendis liberandi, immunem reddendi
KodWp II p. 42 (a. 1290) : incolis ... damus infra spacium decem annorum l-em.
DokListPł p. 86 (a. 1384) : ut hec donacio nostra et I-o ... robur obtineat firmitatis etc.
Ita saepe. Additur perpetua et aeterna ( KodMp IV p. 203, a. 1423).
Syn.
absolutio (infra 37 et saepius),exemptio (infra 35).
Constr.
a. abs. et saepius. b. sq. gen.
KodMp IV p. 202 (a. 1423) : omnium bonorum et villarum ... 1-e et exempcione ab exaccionibus, solucionibus etc. DokKKr II
p. 550 (a. 1448) : litteras ... absolucionis et l-is aree et domus ... ab omni labore et servicio castro Cracouiensi consuetis.
Ita saepius. c. sq. ab et 38 et saepius. d. sq. super:
AKapSąd I p. 77 (a. 1450) : Mathiam iturum ad dominum regem pro obtinendo consensu et 1-e super villam.
3. iur. zwolnienie poręczyciela od zobowiązań wynikających z poręki; actus fideiussorem a sponsione liberandi
KsgŁawKr p. 310 (a. 1397) : promittens eundem ... a dicta caucione fideiussoria libertare, et si ante tempus 1-is ... quid contigerit etc.
Cf. infra 1390,15 sqq.
II. rerum wykupienie, uwolnienie nieruchomości od ciążącego na niej długu, zwolnienie rzeczy pozbytej od pretensji osób trzecich; actus fundum aere alieno liberandi, rem alienatam a cuiusvis vindiciis defendendi
KsgŁawKr p. 127 (a. 1375) : eius maritus pro l-e dictarum hereditatum ... ob debita materna ipsius pro ea ... solvit etc.
Ib. p. 251 (a. 1394) : partibus super 1-e dicte domus ... terminus erat positus.
StPPP IX p. 53 (a. 1457) : Chrzastowszky habet potestatem lacobum Baczyalka recipiendi ... donec suprascripto Chrzastowsky l-o a supradicto Baczalka facta esset pro scultecia.
Ita saepius.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)