- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- A.
- N.
I.
propr. włamać się,
wtargnąć siłą, wpaść,
napaść; magno impetu penetrare vel aggredi,
incurrere,
irruere.
Additur
hostiliter;
item
catervatim
(
KADŁUB.
p. 112
), impetu
(
id.
p. 110
),
incursu clandestino (
DŁUG. Hist.
I p. 42 = I
p. 102
ed.nov.
), cum valido clamore (
MIECH. Chr.
p. 88
)
sim.
Occ.
α.
(o rzekach) wpadać, uchodzić; (de
fluminibus) influere; effundi (saec.
XVI).
β.
(o piorunie) uderzyć;
(de fulmine) cadere,
ferire
DŁUG. Hist. V p. 205 : duabus ... vicibus fulmen in ecclesiam ... i-pit.
γ.
(notione impetus evanida) wkroczyć, przejść (w bród), przekroczyć; transgredi,
superare
DŁUG. Hist. III p. 241 (= V p. 263 ed.nov.) : intrepide ... i-re et superare flumen.
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
dat.
c.
sq.
acc.
d.
sq.
ad. e.
sq.
contra :
DŁUG. Hist. V p. 645 : ferocius ... contra Turcum i-bat.
ARect I p. 265 (a. 1489) : i-re contra seniorem burse.Ita saepius. f. sq. in c. acc. g. sq. per :
CRIC. p. 34, v. 90 : per fines ... Ruthenos i-it Valachus.Cf. Th. VII 2,445,68 sq. h. sq. versum :
KADŁUB. p. 16 : hostium copiis undique versum Poloniam i-ntibus.
II.
transl.
1.
wdzierać się, wciskać, przenikać, wkradać; se inferre,
infundere, irrepere,
v.
gr. de
cogitatione (
NIC. BŁ. Serm. II
p. 304
)
, frigore (
DŁUG. Hist. IV
p. 526
)
sim.
Constr.
abs. vel sq.
in c.
acc.
2.
a.
przełamać, naruszyć, pogwałcić;
rumpendo violare,
infringere,
v.
gr.
alicuius iniquitates;
item sententias et rigorem (
KodWp I
p. 575, a.
1285).
N.
locut.
periculum capitis
narazić się na niebezpieczeństwo utraty
życia;
i. q. adire, subire
CodEp I 2, p. 52 (a. 1448) : pro ... Deo et gloria sempiterna capitis periculum i-re.
b.
przerywać,
zakłócać; interrumpere,
turbare.
c.
napastować
kogoś (słownie), ubliżać komuś, urągać;
aliquem impetere, verbis
laedere, maledicere
JAC. PAR. Serm. fol. 66a : Iudaei ad Christum blasphemando i-rent.
N.
locut.
in verba
wybuchnąć, zawołać z wyrzutem lub oburzeniem;
cum reprehensione vel indignatione (ex)clamare,
vociferari
Inst. p. 107 : quam ob causam Aristotelem saepius in haec uerba i-isse etc.