Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INTONO

Gramatyka
  • Formyintono
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -ui, -atum
Znaczenia
  • I. propr. tonare, sonum fortem edere, sonare, perstrepere.
  • II. transl.
    • A.
      • 1. clara voce dicere, clamare, insonare.
      • 2. tonum imponere, canere (incipere), decantare
    • B. divulgari, notum fieri, innotescere

Pełne hasło

INTONO, -are, -ui, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • N.
  • K.
I. propr. (de rebus) grzmieć, huczeć, rozbrzmiewać, rozlegać się; tonare, sonum fortem edere, sonare, perstrepere.
N. de
bombardis (sq. in c. acc. )
*Tom. IX p. 221 (a. 1527) : cum crebro in nos bombardae hostiles i-rent ... nemo tamen ex nostris interiit.
II. transl.
A. de hominibus
1. przemówić, odezwać się, zawołać donośnym głosem; clara voce dicere, clamare, insonare.
Constr. indicatur unde
a . sq. abl. b . sq. ab. c. sq. de. Indicatur cui (adversus quem) a. sq. dat. b. sq. adversus :
VHedv p. 615 : hostis autem antiquus (i. daemon ) adversus eam voce i-uit, inquiens etc.
2. podawać ton, (zaczynać) śpiewać, odśpiewać; tonum imponere, canere (incipere), decantare
DŁUG. LibBen I p. 27 : qui vicecantor ... praeest choro in horis nocturnis et diurnis i-ndo et regendo in officiis divinis, stationibus et processionibus.
Ib. p. 568 : ut vicarii ... iuxta ordinem suum ... et ... iuxta consvetudinem nostrae ecclesiae Cracoviensis inchoeant (sic ) et i-ent atque magistro scholae de vigiliarum portione ... respondeant.
ArHist X p. 351 (a. 1521) : canonici i-ntibus mandaverunt, ut cappati diebus festivis et cum baculis i-ent.
Ita saepius.
N. constr. sq. dat.
StKapWł p. 57 (a. 1500) : non solum dum arae ... serviunt canonici missas cantando, verum etiam quando i-turi essent psalmodiis.
Simili sensu trans.
Ztschr. LX p. 169 (saec. XIV in.in) : cantor ... diligenter intenderet divinis officijs ... chorum regendo, i-ndo diaspalma et sinspalma.
CodEp II p. 415 (a. 1440) : episcopo ... Te Deum laudamus ... in eadem ecclesia ... i-nte ... vulgus cum clero universo decantabat.
Ita saepius. Occ. opiewać, wychwalać; (carmine) celebrare, praedicare
ListMił p. 91 : te per orbem i-at scolaris symphonia.
B. (de rebus) rozchodzić się, szerzyć, docierać do czyjejś wiadomości; divulgari, notum fieri, innotescere
BRUNO Qfr p. 401 : clausa civitate mors i-uit imperatoris.
ArHist XII p.321 (a. 1393) : clarius littera originali mei vicariatus sibi i-uit, quod se de sigillo provincie ammodo nullo modo intromittat.
CIOŁ. Lib. I p. 44 (a. 1424) : quamprimum suus (i. regis ) nobis clamdestinus recessus i-uit, mox ipsa salaria pro camera nostra iussimus infiscari.
Id. in
CodEp I 1, p. 50 (a. circa 1418): ecce rumor i-uit et aures legatorum infecit de nuptiis leonis cum quadam porca.
Additur
auribus alicuius :
VHedv p. 534 : cum verbera gravia longius resonancia pedissequarum ... auribus i-rent.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)