- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- N.
- K.
I.
1.
wpajać, wbijać; inserere,
insinuare (tantummodo in
imagine animo, cordi, auribus alicuius sim.).
2.
refl. zająć się
czymś; in aliqua re occupatum esse
CracImpr p. 128 (a. 1531) : illos sua sponte e domo demigrasse et nullo officio sese i-asse.
II.
A.
podawać do wiadomości, donosić, ogłaszać, obwieszczać (zwł.
oficjalnie); notum facere, nuntiare,
indicare, exponere (praec. litteris publicis).
Additur
litteris (
CodSil(M) II
p. 228,
a. 1219
;
KsgRachKr II
p. 128, a.
1395
et saepius), eodem
sensu per litteras (scripturas:
Lites I
p. 71,
a. 1339
;
ArHist XII
p. 269, saec.
XIV
et saepius; item
scriptotenus
infra 917,18)
per nuntium (
ArHist VIII
p. 352, a.
1499).
Praec.
t.t.
1.
terminum (diem)
i. iudicii i. q. promulgare
TPaw III p. 328 (a. 1394) : judex ... debet statuere Bolestam ... per duas septimanas ad cognoscendum, quem terminum i-uit Lucas.
AKapSąd II p. 4 (a. 1404) : petens ipsos compelli ad i-ndum sibi diem pro signanda decima.
2.
a.
zawiadomić o terminie rozprawy, wezwać przed
sąd; aliquem de iudicii termino certiorem facere, in ius
vocare
AGZ XIV p. 474 (a. 1456) : Swynka dominam Heduigim debet i-re alias «obeslacz» post exitum alias «po viprowadzenyv» in duabus septimanis ...ad ius super hereditatem Plepelnyki.
b.
upomnieć się o wykonanie czegoś, co z mocy prawa się należy, co sąd nakazał;
ab aliquo aliquid ex lege vel ex sententia iudicis sibi
vindicare
AGZ XIV p. 83 (a. 1443) : Schachno Iudeus submisit se fideiubendo sub mille marcarum statuere Sanko Iudeum, quando sibi dominus palatinus i-bit alias «obesle» tercio die post intimacionem.
JusPol p. 435 (a. 1540) : ille dominus, a quo molendinator fugit, illi domino, ad quem venit, propriis juratis debet i-re vulgariter «obeslacz», ut sibi eum restituat.
3.
składać przed sądem jakieś oświadczenie;
coram iudicibus aliquid edicere, testari
TPaw IV p. 506 (a. 1392) : in istis terminis stantes bis i-uit «przipowadal» dictus Dobeslaus, quod ... Jaroslaus suum familiarem vulnerauit.
Item refl. (e Pol.
przypowiadać się)
CracArt II p. 346 (a. 1537) : Ioannes Wladica ... i-vit se adversus testes citatos ad perhibendum testimonium veritatis.
Ib. p. 404 (a. 1541) : Italus ... i-vit se super Joannem ... citatum et in presentia ipsius querebat sententiam.
Constr. : indicatur quid
a.
sq.
acc.
b.
sq.
acc.
c.
inf.
c.
sq.
de :
KodPol II p. 372 (a. 1409) : cui de premissis nos oportebit i-re.
CodEp III p. 175 (a. 1473) : de qua pace vestris amiciciis dignum rati sumus i-re.
AKapSąd III p. 345 (a. 1525) : prout in eorum erectione originali de hoc latius i-bitur et describetur.Ita saepius. Cf. Th. VII 2, 19, 55 sqq. . sq. enunt. obi c. ut:
DokMp I p. 305 (a. 1403) : ut ibidem suas excipiat et tollat decimas, annis singulis i-re debebimus.
CodEp III p. 514 (a. 1432) : scriptotenus i-re fratri vestro ... ut ipse pro me dirigat.Ita saepius. e. sq. enunt. obi. c. quod :
KodMp II p. 52 (a. 1233) : uestre uniuersitati dignum duxi i-re, quod ... canonicus ... villam vendidit.
KsgRachKr II p. 128 (a. 1395) : debet litera sua i-re, quod Cracoviam veniat.Cf. Ita vulgo. Cf. Th. VII 2, 19, 84 sq.
Item sq.
quomodo :
CodEp III p. 54 (a. 1450) : i-erunt nobis prelati et barones ... quomodo etc.Indicatur cui (vel adversus quem) a. sq. dat. personae. b. sq. acc.
*CodVit p. 824 (a. 1429) : quidquid autem postea ... resciemus, vestram fraternitatem curabimus quantocius i-re.
Item
supra 916, 38.
c.
sq.
adversus
supra 4.
d.
sq.
super
supra 6.
Indicatur
ubi.. a.
sq.
ad :
StKapWł p. 142 (a. 1519) : a tempore vacationis huiusmodi ... provisionum et praestimoniorum ad valvas ecclesiae ... i-tae.b. sq. in c. abl.
B.
1.
przesłać komuś wiadomość (zwł. na piśmie);
aliquem certiorem facere (praec.
per litteras)
Concl. p. 39 (a. 1475) : sitis hodie ... in stuba communi ... ad tractandum de doctore ... in medicinis et pro ipso ad aliam universitatem i-ndum.
DŁUG. Hist. V p. 582 : rex ad Prussiae barones, ut aequo animo absentiam suam ferrent ... i-vit.
Tom. III p. 280 (a. 1514) : ut tu ex officio pro eis scriberes vel i-res ad vojevodam.
ARect I p. 516 (a. 1514) : pecunie affererentur (sic ), pro quibus ipse ad parentes i-asse se asseruit.Ita saepius.
Constr.
a.
sq.
ad
ut supra.
b.
sq.
pro aliquo
supra 44.
c.
sq.
inf.
Tom. VII p. 68 (a. 1524) : milites ... ad me i-arunt sibi esse mandatum vestre maiestatis nomine, ut etc.d. sq. enunt. obi. c. ut supra 42.
2.
wykładać, objaśniać (na uniwersytecie);
enarrare, explicare
(libros)
ArLit I p. 99 (a. 1476) : collegiatus Stobneri ... eclipses quoque cum minuęionibus et farmaciis practicabit, i-bit et conficiet (cf. KodUJ III p. 47).
3.
przekazywać, przesyłać;
(trans)mittere
a.
res
KsgŁawKr p. 108 (a. 1374) : easdem pecunias debet sibi ante quartale unius anni i-re.
APozn I p. 292 (a. 1459) : quam vestem ... Benedictus tempore exustionis ignis in civitate nostra ... invenit, et in katedrarn Predicatorum i-vit.
ZabDziej IV 1 , p. 4 (a. 1544) : Ioannes ... pro festo futurae Septuagessimae ... has quatuor marcas tenebitur i-re.
Item res abstr.
AKapSąd I p. 17 (a. 1432) : graciam expectativam ... canonicis i-vit, insinuavit et notificavit.
DŁUG. Hist. I p. 188(= III p. 209 ed. nov.): cum rex ... nisi graciorem legationem ... i-ret, filium visurus non esset, mitiora consilia secutus, mansuetiorem legationem ... transmittit.
SSrSil XIV p. 187 (a. 1489) : servitium suum i-ndo cum incremento tocius boni.
b.
homines
AGZ XIV p. 474 (a. 1456) : Nicolaus Cius i-bit (ed. intrabit) alias «obeslye» ipsum Romam ad recipiendum pecunias.