- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- H.
- N.
I.
adv.
A.
1.
propr. w (na)
dole, u dołu, w dół, (po)niżej; subtus, in
parte(m) inferiore(m).
2.
de scriptorum parte posteriore:
(po)nitej, potem; loco
inferiori, postea.
Saepe coalescit cum verbis,
v.
gr.
infrascriptus, item infracontentus,
infradescriptus, infradicendus,
infradictus, infraiacens, infrainsertus, infranominatus, infranotatus, infrapo
situs, infratactus sim.;
etiam infracado, inframitto sim. Sed etiam cum nominibus,
v.
gr. infrademissio, infrafluctator, infrafluitatio, infrascriptio cf.
s.
v.
3.
de numero: mniej;
minus
KodMaz(K) p. 487 (a. 1241) : si tres homines et i-a predium ecclesie inhabutauerint eqs. ... quod si plures a tribus eqs.
4.
de tempore: wcześniej;
antea
KodWp I p. 200 (a. 1243) : ut quilibet currus ... si ultra octo ebdomadas steterit, theloneum det ... si vero i-a redierit, liber vadat.
PommQu p. 23 (a. 1360) : iste mansus agri stat ad sex annos; si i-a redimerit tunc eqs. ... si postea redimerit, tunc eqs.
TPaw III p. 96 (a. 1388) : archiepiscopus terminum habebit cum domino Trojan pro granicijs ... ad colloquium generale, si i-a non poterint concordiam habere.
B.
1.
per confusionem pro
intra
wewnątrz, w środku
MARTIN. OP. Chr. p. 424 : caput vero leoninum, aures, os et i-a dentes et linguam habebat piscis quasi leo.Cf. Th. VII 1,1483, 69—72.
2.
per confusionem pro
immo,
ut videtur
KodWp III p. 549 (a. 1384) : nobis et nostris predecessoribus, i-a et successoribus anniversarium ... debeat celebrari; i-a nos ... ad fraternitatem suam ... recipere tenebuntur.
C.
de compositis
1.
ab infra
od dołu; a parte
inferiori
Lites III p. 204 (a. 1414) : in decima linea ab i-a computando.
ArHist III p. 440 (a. 1580) : de armis Lubicz, hoc est babato et crucibus duabus a supra et i-a (cf. ib. p. 441).
2.
ad infra
na dół; in partem
inferiorem
DokMp III p. 183 (a. 1446) : granicies fecerunt ... ad i-a, alias «na dol»; incipiendo ab isto fluvio, qui vadit a Kvmow ad i-a, alias «na dol» ... scopulos sippaverunt ... usque ad viam.
KodTyn p. 538 (a. 1490) : granicies limitare ab hoc loco ... usque ad i-a eundo ad Powozowice usque ad lacum.
A.
(po) niżej, w dół; loco
inferiore, in locum
inferiorem.
Glossa
Pol.
AGZ XVIII p. 87 (a. 1474) : aquam ... i-ius alias «na dol» demittere.
N. locut.
inferius et superius
wszędzie?
omni loco?
AConst p. 169 (a. 1285) : rectores ... ecclesias suas habere debeant i-ius et superius mundatas omni sorde.
B.
de scriptis sim.:
niżej, poniżej; postea, loco
inferiori.
C.
per confusionem pro
intra :
KodPol III p. 434 (a. 1242) : episcopus ... domum de Stanyatheko in omnibus defendere et inspicere tenebitur, tam i-ius quam exterius.
D.
de compositis
ad inferius
do dołu; ad partem
inferiorem
APozn I p. 368 (a. 1464) : murus ... debet fore spissus ... a sumitate usque ad inferius.
II.
prp.
c.
acc.
[
de regimine:
c.
gen.
RachJag p. 359 (a. 1407) : in octava b. Stanislai et infra Rogacionum.
CodVit p. 753 (a. 1427) : infra aliorum regum.
KodPol II p. 925 (a. 1460) : supra et infra fluminis Vysla.
AGZ XIII p. 566 (a. 1466) : propulsio iacet infra rupelle.c. abl.
ArSang II p. 47 (a. 1368) : infra nouem annorum spacio.
KsgKaz p. 1 (a. 1369) : infra septimanis tribus.Ita passim, cf. Th. VII 1,1485,37 sqq.]
A.
propr.
1.
de loco (propr. et in imagine): pod, (po)niżej, w dole, w dół;
sub, in parte(m) inferiore(m).
Occ.
a.
fere i. q. przy, obok;
ad, circa
JAC. PAR. Tract. fol. B VIa : mortuo eodem i-a mensam apparuit eidem episcopo studenti quasi umbra.
b.
fere i. q. za, z tyłu;
post, retro
DŁUG. Op. p. 129 : retraxit se Swyanthoslaus ... i-a coenaculi columnam, et per rimam quandam, quae agebantur, contemplans etc.
2.
de numero:
mniej, poniżej; minus
KsgMaz III p. 60 (a. 1434) : Jan ... 1 solvit marcam contra Andream ... quia i-a citatorium sibi satisfecit.
SSrSil I p. 333 (a. 1482) : quidam super XL milia perisse tradunt ... alii ad summum IIII milia cesa fuisse affirmarunt, quod i-a verum esse videtur.
AKapSąd III p. 71 (a. 1499) : a XX vel i-a annis ... predium ... locavit.Cf. Th. VII 1,1484,81 sq.
B.
per confusionem pro intra
1.
de loco
a.
(quaeritur ubi?)
w, w obrębie, wewnątrz; intra,
in (c.
abl. ), intus.
Praec.
infra fines,
limites, metas, terminos sim.
Item
infra cubilia (
KodLit
p. 163,
a. 1413).
b.
(quaeritur quo?)
do, w; in
(c.
acc. ),
intra, ad.
c.
(po)między; inter, intra
PreussUB p. 72 (a. 1233) : terram ... que i-a duas aquas, Mene scilicet et Wczele, continetur.
KsgJan p. 683 (a. 1430) : florenos ... distribuit i-a curienses.Occ.
α.
infra se
w sobie; intra
se, in se. i. secum
AKapSąd III p. 252 (a. 1496) : dominus ... habita desuper cum iuris peritis consultacione et i-a se deliberacione ... pronuntiavit etc.Cf. Th. VII 1,1485,21 sqq.
β.
per abundantiam
per (et) infra :
KodWp V p. 328 (a. 1422) : clericis per et i-a ciuitatem et diocesim Gneznensem ... constitutis.
AGZ XII p. 27 (a. 1437) : cum omnibus ... circumstanciis ville cum villulis per et i-a tales devocando etc.
PP II p. 57 (a. 1448) : uniuersis nobilibus ... per i-a regnum ... Polonie constitutis.Ita saepius.
2.
de tempore
a.
(indicatur temporis spatium et momentum) w, w czasie (trwania czegoś),
w (prze)ciągu,
podczas; infra, in (c.
abl. ), per,
dum aliquid fit
KodPol I p. 116 (a. 1284) : in cole ... i-a libertatem non solvant theloneum ... et post libertatem dimidietatem thelonei solvere teneantur; scultetus autem ... et sui posteri i-a libertatem et post libertatem ... nullatenus solvere teneantur.
KodMp II p. 229 (a. 1313) : iudiciorum magnorum ter i-a annum distinctorum.Ita vulgo.
N. per
abundantiam
in infra:
AGZ XII p. 49 (a. 1438) : in decursu et in i-a decursum anni.
Praec.
in locut.
α.
infra octavam (-as) alicuius festi
w oktawę (jakiegoś święta),
tj. w
tydzień po (święcie); die octava
post (festum aliquod),
in octava (cf.
s.
v. )
KodPol I p. 46 (a. 1242) : actum et datum in Gnezna i-a octavam beati Adalberti.
KodWp II p. 9 (a. 1288) : actum et datum Poznanie i-a octavas beatorum apostolorum Petri et Pauli.Ita vulgo.
β.
infra missarum sollennia
w czasie trwania mszy św.
;
dum missa celebratur
Lites I p. 135 (a. 1339) : i-a missarum sollempnia clero et populo ... congregato.
DokKKr I p. 120 (a. 1381) : ante vel i-a missarum quarumlibet solemnia.Ita saepius.
γ.
iur.
infra dilationes
w czasie przełożonego roku sądowego?
termino prorogato?
ZabDziej II p. 548 (a. 1489) : dominus decrevit proprietatem calicis probare et mutuacionem i-a dilaciones.
AKapSąd III p. 149 (a. 1510) : procurator ... castellani probabit i-a dilaciones.
Ib. p. 177 (a. 1513) : Felix probabit intencionem suam ... i-a dilaciones.
Ib. p. 194 (a. 1518) : intencionem suam ... probaturum se obtulit, quam probabit i-a dilaciones.
b.
(indicatur temporis spatium) na (określony
czas), przez;
ad, per, intra
DokMp I p. 60 (a. 1347) : manentibus ibi a data praesentium computando a solutione ... i-a viginti annos sequentes concedimus libertatem.
KodWp III p. 14 (a. 1351) : medietatem advocacie ... obligavimus ... i-a quinque annos.
IurMas I p. 18 (a. 1355) : castra (ed. -um) ... recepimus, videlicet i-a triennium a data presencium per nos habenda.Ita saepius.
c.
indicatur temporis momentum
α.
(aż) do, przed, w ciągu; (usque) ad, ante, intra
KodMp II p. 35 (a. 1227) : si ... transaccionem ... i-a proximum festum sancti Andree ... ratam non haberent et prefatum prepositum i-a eundem terminum in ... possessionem ... non inducerent.
KsgŁawKr p. 3 (a. 1365) : usque ad biennium obligavit bancum, quem si i-a dictum triennium non exsolverit, extunc eqs.Ita passim.
β.
w ciągu, za, po; intra,
post, aliquo tempore elapso
StPPP VII p. 71 (a. 1382) : alii termini sunt assignati i-a lias septimanas.
KsgGrWp I p. 36 (a. 1388) : habet terminum peremptorium ... i-a duabus septimanis.Ita passim.
γ.
w ciągu, przez, od;
intra, (inde) ab, per
StPPP VIII p. 212 (a. 1387) : i-a XVI annis media pars prati nunquam ab ipsius manibus exiebat.
AKapSąd III p. 71 (a. 1499) : interrogatus, a quo tempore dictus mansus locatus sit, respondit, quod i-a XX annos.Huc spectat etiam locut. infra hinc et (ad) diem aliquam, cf. s. v. HINC -42.
C.
per confusionem pro
extra:
RachJag p. 394 (a. 1412) : apparatus ad ... staciones, que (qui?) non debent interponi i-a dietis, sed specialiter sunt notandi pro eisdem stacionibus.
Ib. p. 450 (a. 1414) : que fuerunt propria ad premissas staciones, que non debent poni i-a staciones pretactas, sed tenentur in fine terminari ... panis ... pisum, mileum sim.
comp. INFERIUS [de regimine: c. gen. (e Pol. )
KodWp I p. 467 (a. 1280) : inferius piscine.
StPPP VIII p. 972 (a. 1400) : inferius thaberne.
DokMp I p. 306 (a. 1406) : inferius antiquae piscinae.Cf. etiam ib. II p. 116 (a. 1429) ; DokImbr p. 107 (a. 1436) ; KodMp IV p. 354 (a. 1439) ; ArSang II p. 177 (a. 1447) ; AGZ XIII p. 288 (a. 1449) ; ib. VI p. 68 (a. 1461) ; ib. XVIII p. 135 (a. 1476) ; ib. XV p. 338 (a. 1497) ; StPPP VI p. 425 (a. 1531) .] (po)niżej czegoś, pod; parte in inferiori, subtus. Glossae Pol.
DokImbr p. 107 (a. 1436) : pratum ... iacentem i-ius alias «nyzey» piscine vacue.
AGZ VI p. 68 (a. 1461) : i-ius nove piscine, alias «ponysz novego staw» ... i-ius piscine, alias «nyrzey staw».
Ib. XII p. 357 (a. 1474) : i-ius stagna, alias «nysyeii gyezor».Ib. XVIII p. 135 (a. 1476) : pro edificando molendino i-ius alias «na dol» antiqui et superioris molendini (cf. etiam ib. infra ).
Ib. XV p. 338 (a. 1497) : piscari i-ius aggeris, alias «pod grobla».